2005/10/14

Blogintzaren geroa ote?

TypePad blog plataformak proiektu ausarta du etorkizunari begira: Comet proiektua, eta datorren urtearen hastapenetan plazaratuko du. Konpainiaren helburua da blog zaletasuna publiko zabalera hedatzea, eta horretarako adierazi du uztartuko dituela TypePad beraren ahalmena, LiveJournal-en komunitate arloa, eta Movable Typek azken urteotan bildu duen esperientzia.

Comet proiektuak azken teknologiak uztartuko ditu, adibidez:

1. Komunitate multzokatzea. Aukera emango dizu blogak egiteko eta horietako hainbat atal partekatzeko beste erabiltzaile batzuekin, modu dotorean egokituta.

2. Jario askotarikoa. Zuri gehien inporta zaizun guztia, leku batean. Zure bizitzaren historia sortuko duzu, hainbat hedabidetatik ekarritako jarioak bilduta, hala nola, musika, argazkiak eta bideoak, dena blog bakar batean, neurrira egina.

3. Pribatutasuna. Utziko dizu erabakitzen nork ikusiko duen zer zure blogean, ahaztu gabe pasahitz bidezko babesak, blog osoak zaintzeko.

Gehiago jakin nahi baduzu Comet proiektuaren gainean, irakurri Mena Trott-en azalpenak, berau baita TypePad enpresako sortzailetariko bat.

2005/10/13

Bizkar zorro digitala

Badira zenbait ikastetxe AEBetan, Eastside Preparatory School adibidez, Kirklanden, Washingtonen, non irakasleak hasi baitira eskolako materiala banatzen oso beste modu batean, pen drive direlakoen bidez.

Bizkar zorro digitalak ere deitzen diete gailu txiki horiei, eta eskolak horiek erabiltzen ditu ikasleei irakurgaiak banatzeko —eleberriak zein antzerki lanak—, testu liburuak, hiztegia, software berezia, edozer ia. Hori guztia erraz sartzen da pen drive horren flash memorian, eta erraz konektatu edozein ordenagailutan, USB sarbideak erabilita.

Flash memoriaren prezioak jaitsi ahala, bizkar zorro digital horiek tresna ahaltsu bihurtu dira, halako moldez non aldatu egin baitezakete nola elkar eragiten dugun ordenagailu pertsonalekin. Gaur egun erraz eros daiteke 1GBeko pen horietako bat 100 dolarretan, eta hor dokumentuak ez ezik, software programa osoak eraman daitezke.

Edozeinek eraman dezake pen drive horietako batean Skype programa, adibidez, eta, Kroazian ari dela oporretan, nahikoa du ziberkafe batean ordenagailu bat hartu eta etxekoekin hitz egin, bizkar zorro digitalean daraman programa erabilita, nahiz eta ordenagailuak berak ez eduki Skype instalaturik.

Gehiago jakiteko, irakurri artikulu hau.

2005/10/11

Obaba eta komunikazio ikasleak

Larunbat honetan, hauxe irakurri nion Joxemari Iturralde idazleari bere asteroko orrian, Mugalari gehigarrian, Gara egunkariaren barruan:
Montxo Armendarizen “Obaba” filmean neskato baten peripezia kontatzen zaigu liburutik hartutako hiru istorio nagusiak lotzeko aitzakia gisa. Neskato horrek, ikasten ari den ikus-entzunezko ikastaroa gainditzeko, lan bat egin behar du eta horregatik, kamara bat hartu, Obabara iritsiko da hiruzpalau egun pasatzeko asmoz.

Gure ikasleekin gogoratu nintzen, Ikus-entzunezko Komunikazioa ikastera etorri direnekin, horiek ere egin beharko dituzte-eta horrelako lanak behin baino gehiagotan ikasketak egin bitartean. Ez dakit euretariko zenbatek ikusi duten “Obaba”, baina badakit irakasle batek baino gehiagok aipatu dietela filma, ohartarazteko batez ere Iturraldek goian aipatzen duena, neskato batek ematen diola batasuna filmari, Ikus-entzunezko Komunikazioa ikasten ari den neskato batek. Beraiek bezalako batek.

2005/10/10

Backlinks: loturen jarraipena egiteko

Konturatu bazarete, joan den astea ezkero, Blogger plataforma backlinks hasi da eskaintzen, beste zerbitzu bat, plataforma hori erabiltzen dutenek jakin dezaten zer lotura egin diren blogosferan norberak idatzitako mezuekin.



Lotura horiek agertuko dira artikuluaren azpian, eta erantzunen ondoan. Horretarako, baina, norberak aktibatu egin behar du aukera hori Bloggerren aginte koadroan, klik eginez Settings erlaintzean, eta gero comments atalean. Nahi izanez gero baclinks aktibatu, aukeratu show, erakutsi.

Hortik aurrera, baten batek lotura egiten dionean zuen artikulu bati, hortxe agertuko zaizue. Klik egin bertan, eta ikusiko duzue zer testuingurutan egin duten lotura

2005/10/06

Nola hedatu euskal blogosfera?

Euskal blogosfera zabalduz doa, baina oraindik blogari gutxi gabiltza hor. Nola bilakatu fenomeno masibo ez bada, bai gaur egun baino dezente zabalago? Nire ustez, horretarako sortuko beharko litzateke blog zerbitzu automatikoa, beste batzuek dituztenen tankera.

Hasieran Sustatu zen, lehen euskarazko bloga, baina, denborak aurrera egin ahala, sustatukide askok bakarrik hegan egiten ikasi, eta hasi ziren beren kontura blogeatzen. Lau urtean blog dezente sortu dira euskaraz, gehienak pertsonalak, begira bestela Eibar.org eta Goiena.net blog komunitateetan, eta, baita Uztarriaren blog komunitate berri-berrian (ongi etorri zuei ere!), baina oraindik lau katu gara, nolabait esatearren.

Zerbitzu automatikoa
Orain blog bat egin nahi duena euskaraz, nahi izatera horretarako erabili euskarazko plataforma bat, haiekin jarri behar da harremanetan (Eibar.org, Goiena.net edo Uztarriarekin, esate baterako), hitzartu ikastaro labur bat, eta orduan hasi blogeatzen. Bide horrek emaitza onak eman ditu orain arte, baina begitatzen zait hemendik aurrera beste bide bat ireki behar dela, errazagoa.

Bide horretan, euskal plataformek eskaini beharko lukete sistema automatiko bat blogak sortzeko, Blogger eta La Coctelera plataformek eskaintzen duten legez. Hiru pauso egin, eta kitto! Horrela, gazte mordo bat sartuko litzateke blogeatzen, zuzenean beren etxeetatik, eta euskal blogosfera nabarmen haziko litzateke. Orduan bai, izango luke masa krititiko nahikoa.

2005/10/05

Hutsegiterik handienak web diseinuan

Jakob Nielsenek argitaratu berri du zerrenda bat, hutsegiterik handienak web diseinuan:

  1. Irakurgarritasun arazoak letratipo txikiegia delako, tamaina finkokoa edo kontraste eskasekoa.
  2. Lotura estandarrik ez: azpimarrarik ez, bereiztu barik bisitatutako guneak eta bisitatu gabeak, JavaScript…
  3. Flash.
  4. Edukia idatzi ez dena Interneten pentsaturik.
  5. Bilaketa traketsak.
  6. Bateragarritasunik ez hainbat nabigatzailerekin.
  7. Formulario luzeegiak eta konplikatuak.
  8. Informaziorik ez harremanetarako, edo enpresaren gainean.
  9. Diseinu zurrunak zabalero finkoarekin.
  10. Gaizki anpliaturiko argazkiak.

Microsiervos webgunetik jaso dugu informazio hau, Maite Rementeriak bidalita. Eskerrik asko, Maite!

2005/10/04

Kazetaritza euskaraz

Euskal Herriko Unibertsitateak argitaratu berri du Kazetaritza euskaraz: oraina eta geroa izeneko liburua, PDF formatuan. Liburua osatu da Kazetaritza Euskaraz izeneko jardunaldietan aurkeztutako hitzaldiekin.

Gorkaren ikasbitakoran irakurri dugunez, honako irakasle hauek prestatu dute materiala: Marian Gonzalez Abrisketa, Arantza Gutierrez Paz, Idoia Torregarai, Ana Urkiza, Aitor Zuberogoitia, Mikel Arrieta, Jose Inazio Basterretxea eta Txema Ramirez de la Piscina.

Nahi baduzue liburua zuen ordenagailura jaitsi, saguaren eskuineko botoiarekin sakatu lotura honetako liburuaren irudian, eta gorde fitxategia: 2,5 MB ditu.

2005/10/03

Sustatu, puntaren puntan

Sustatu 39. tokian dago Alianzo Networks enpresak eratu duen sailkapenean, Espainiako blog eraginkorrenekin. Sailkapen horretan, gainera, Sustatu da blog bakarra gaztelaniaz idatzita ez dagoena.

Sustatuk berak adierazi duen bezala, “seguruenik, katalanaren indarra ikusita, egon behar dute hortik beste blog batzuk hizkuntza hartan geureak baino eragin handiagoa izango dutenak. Baina ez dira ageri”.

Sailkapen horrek izan ditzake oraindik zuzendu beharreko zenbait xehetasun, baina emaitzak ez daude bat ere gaizki Sustaturentzat, kontuan hartuta gure blog dekanoa euskara hutsean egiten dela, eta, beraz, bere irakurle potentzialak 600.000 lagun direla, euskara dakigunok. Ordea, sailkapen horretan agertzen diren gainerako guztiek 300.000.000 irakurle potentzial dituzte, munduan gaztelania hitz egiten dutenak.

Zorionak, bada, Sustaturi, datu horiek berretsi egiten baitute haren kalitatea eta eragina.

2005/09/29

Globalizazioa eta Autoeraketa

Joan den asteartean "Globalizazioa eta Autoeraketa" liburua aurkeztu zen Humanitate eta Hezkuntza Zientzien fakultatean, HUHEZIn. Liburua elkarlanean egin dute unibertsitate publikoaren (EHU) eta unibertsitate kooperatiboaren (MU) artean, zehazki, Lanki eta Gezki institutuek.

Liburuaren egileak
Liburuak gogoeta zabala egiten du globalizazioaren inguruan, eta ekarpen berria egiten du autoeraketaren inguruan, atal horretan kooperatibismoa hartzen baitu kontuan. Lau irakaslek idatzi dute lana, euskaraz:
  • Mikel Zurbano. EHUko ekonomia irakaslea, eta Gezkiko partaidea.
  • Antxon Mendizabal. EHUko ekonomia irakaslea eta Gezkiko partaidea.
  • Jon Sarasua. HUHEZIko pentsamendu irakaslea eta Lankiko partaidea.
  • Ainara Udaondo. HUHEZIko irakaslea eta Lankiko partaidea.

Mamia
Liburuak bi atal nagusi ditu, eta bakoitzak globalizazioaren hainbat arlo aztertzen ditu.

Lehen atala
  • Pentsamendu sozioekonomikoa
  • Globalizazioa
  • Munduko ekonomiia gaur egun
  • II Mundu Gerraren ondoko eredu sozioekonomikoak
  • Oinarriak eredu berrirako

Bigarren atala
  • Autoeraketa
  • Lau ideia autoeraketa gaur egun kokatzeko
  • Autoeraketa ekonomikoaren potentziala eta mugak

Horrekin guztiarekin, egileek gogoeta eta eztabaidarako marko bat eskaini nahi diote unibertsitate irakurleari, berarengan pentsaturik idatzi baitute liburua.


2005/09/28

Komunikazioa helburu




Iritsi dira gazteenak, Ikus-entzunezko komunikazioa ikastera etorriak. 38 dira guztira, eta dagoeneko hasi dira eskolatan. Guk astelehenean atera genien argazkia, lehen eskola egunean, artean lur hartu gabe zeudela.

Lau urte dituzte aurrean, bi ziklotan banatuta, eta helburu bat: komunikatzaile bihurtzea. Ilusiorik, behintzat, ez zaie falta. Eta guri ere ez. Ongi etorri!

2005/09/27

Euskal Jakintza

Jakintza Ikastolako zenbait ikaslek eta irakaslek, zehazki DBHO 2koak, blog bat sortu berri dute, Euskal Jakintza, eta hor hasi dira beraien gauzak plazaratzen, denetik apur bat: liburuak, komikiak, albisteak… Oso itxura ona du Euskal Jakintzak.

Nor Gara atalean garbi adierazi dute zer helbururekin sortu duten bloga:
Gure asmoa euskara ahalik eta gehien erabiltzea izango da, bai ahoz baita idatziz ere. Gauzak horrela, ideia ona iruditu zaigu hizkuntzaren erabilerarako oinarri gisa blog hau erabiltzea! Euskara eta teknologia berriak bikote ederra osa dezaketela pentsatzen dugu eta ideia hori aurrera eramateari ekin nahi diogu.

Helburu horietan lagungarri, hainbat baliabide ipini dituzte blogaren eskuineko zutabea, jendeak erabil ditzan kontsultak-eta egiteko, hala nola hiztegiak, EGA ariketak eta azterketak, hautaprobak, hizkuntza jokoak, kritikak, informazioa euskal idazleei buruz, etab.

HUHEZIko Giza Zientzia departamendutik agurrik beroena Euskal Jakintzako taldeari, eta zorionak, egin duen blog ederrarengatik.

2005/09/25

Writely

Writely
Gaur Writely aurkitu dut, programa bat testuak idazteko, Word eta TextEdit bezalakoa, baina Writely ez dago nire ordenagailuan, baizik eta sarean. Artikulu hau berau Writelyn idatzi dut osorik, eta gero zuzenean argitaratu blog honetan.

Harrituta geratu naiz zein erraza den berau erabiltzea. Artikulu hau hemen argitaratzeko, pauso hauek eman ditut:

  • Writely horren webgunera joan.
  • Izena eman.
  • Erantzun postara etorri zaidan mezuari, baieztatzeko nik eman dudala izena.
  • Idatzi artikulua.
  • Zuzenean argitaratu Writelytik Gizakomera.

Hori guztia egiteko ezin izan dut Safari erabili, oraingoz Writely ez baitabil nire eguneroko nabigatzailearekin. Firefox erabilita, ordea, dena bikain joan da.

Primeran elkarlanerako
Writelyk badu ezaugarri bat oso garrantzizkoa: aukera ematen du hainbat lagunek lan egin dezaten dokumentu berean. Beraz, taldeetan oso erabilgarria izan daiteke. Nik dagoeneko sortu dut horrelako dokumentu bat, eta bi laguni bidali diet, dokumentua osa dezaten.

Writely, gainera, erabilerraza da, oso, erabiltzeko. Itxura garbia du, ulerterraza, eta malgua. Oraingoz musutruk erabil daiteke, ezer ordaindu barik, gutxienez beta moduan dabilenean, hau da, proba gisa. Gero beharbada hasiko dira zerbait kobratzen, zenbat erabiltzen den.

Bukatzeko, gomendio bat: ahal baduzue, probatu.

2005/09/21

Jainkoa ere, pokastinean

Elizak beti erakutsi du begi ona teknologia berriak bereganatzeko. 1931n Eliza Katolikoak Vatikano Irratia sortu zuen, zeinak gaur egun zabaltzen baitu bere mezua 34 hizkuntzatan. Eliza Ebangelikoak, bestalde, irratia bai, baina telebista landu du bereziki, AEBetan. Gaur egun, berriz, Ipar Ameriketan 500etik gora elizak hedatzen dute beren mezua pokastina erabiliz.

The New York Times egunkariak azaltzen du nola ari den zabaltzen pokastina AEBetako elizen artean, parrokia txikietan zein handietan. Kristau batzuek gimnasioan entzungo dute beren abadearen igandeko sermoia, edo paseatzen ari direla, edo automobilean, lanera bidean. Ulertzekoa denez, abade gazteak ari dira pokastina egiten.

Zer da, baina, pokastina? Pokastina Adam Curryk ezagutarazi zuen 2004an, eta beronen bidez edozeinek —afizionatua izan, nahiz irrati profesionala— sortu ahal ditu audio artxiboak, irratsaio baten tankerakoak, jendea harpidetu dadin eta entzun ditzan ordenagailuan eta edozein mp3 musika jogailutan (ez derrigorrean ipotx batean), nahi duen unean eta tokian.

2005/09/20

MUren ikasturte hasiera, luzeegia

Atzo ikasturte hasiera ofiziala egin zuen Mondragon Unibertsitateak Oñatin, Santa Ana aretoan. Eta hantxe izan ginen, agintariez eta kazetariez gain, hiru fakultateetako irakasle dezente. Eguraldia, primerakoa; aretoa, egokia; eta ekitaldia, luzea. Horrelakoxeak izan ziren goizeko ordu horiek.

Eguraldiarekin eta aretoarekin, beraz, aitzakiarik ez. Baina ekitaldiaz esango nuke gauzaren bat edo beste. Adibidez, gure agintariek hobeto komunikatu beharko luketela, ez baitago zertan bihurtu ikasturte hasiera adreilu jasangaitz eta aspergarri.

Mahaian zortzi lagun egon ziren, Juan Jose Ibarretxe lehendakaria tartean. Horietatik, baina, bost lagunek hitz egin zuten. Eta horietaz gain, seigarren batek ere egin zuen berba, ekitaldiari zegokion ikasgai magistrala emateko. Ikasgai magistrala eta MUko lehendakariaren txostena luzeak izan ziren, batez ere lehena. Gainerakoak, luze ibili ez baziren ere, ez zuten giroa larregi arindu.

Nire iritziz, hiru lagunek hitz eginda, nahikoa litzateke: ikasgai magistrala eman behar duenak, errektoreak, eta lehendakariak. Eta, hala ere, inor ez litzateke iritsi behar 40 minutura, atzokoan gertatu zen bezala.

2005/09/19

Blog bilatzaileak

Ugaltzen ari dira blogak, egunero milaka. Nola, orduan, egin horien jarraipena? Gero eta tresna egokiagoak sortzen ari dira kudeatzeko blogetan zer informazio agertzen den, tartean burua galdu barik. Horietako azkena Google enpresak atera berri du: Google Blog Search.

Google Blog Search
Beta moduan kaleratu da Google Blog Search, hau da, oraindik probatan dago, eta izan dezake zer hobeturik. Hala ere, dagoeneko erabil daiteke. Sartu gai bat bilatzailean, edo pertsona baten izena, eta blogosferan ezer argitaratu bada hitz horren inguruan, hor agertuko da. Guk Fagor hitza idatzi dugu, eta hauxe agertu zaigu emaitzetan. Baita HUHEZI ere.

Bilaketa modu sinplean egin daiteke hor, bilatu nahi den hitza idatzita, edo bilaketa aurreratua, klik eginez Advanced search loturan, Google izenaren eskuin aldean.

Technorati
Technorati ere blog bilatzaile bat da. 2005eko irailean bilatzaile horrek indexaturik zituen 17 milioi blog. Beraz, informazio iturri baliotsua da, oso, informazioa bilatu nahi izanez gero blogosferan. Search botoian klik eginez gero, sartu adibidez Tagzania hitza, eta orri oso hau emango digu CodeSyntax enpresa euskaldunak eginiko programari buruz.

Beste bilatzaileak
Badira beste blog bilatzaileak hortik zehar. Hona hemen zenbait:
Feedster.
Bloglines.
Blogger.

2005/09/16

Hogei blogari Eibar.org blog komunitatean

Euskal Herrian Eibar.org taldeak sortu zuen lehen blog komunitatea, uztailean urtebete. Gero etorriko ziren Goiena.net eta DV, besteak beste. Baina eibartarrak izan ziren lehenak.

Iazko uztailean, ikastaro bat antolatu zuten Eibarren, eta haren ondorioz abiatu zen blog komunitatea. Urtebete geroago, 20 blogarik osatzen dute Eibar.org blog komunitatea, denak euskaradunak, eta zein baino zein hobea. Zorionik beroenak!

2005/09/15

Datorren astean hasiko dira ikasleak

Datorren astelehenean hasiko dira eskolak HUHEZI fakultatearen ia karrera gehienetan. Gizan Zientzietan behintzat, bai. Ikus-entzunezko karreran, berriz, aurten estreinatuko baita, astebete geroago hasiko dira.

Giza Zientziak
Irailaren 19an hasiko dira Giza Zientzietako ikasle guztiak, betiko moduan, arratsaldez. Eta aurkezpen orduak hauek izango dira:
  • 15:00 – Enpresarako Giza Zientziak. 4. maila.
  • 15:45 – Enpresarako Giza Zientziak. 3. maila.
  • 16:30 – Enpresarako Giza Zientziak eta Informaziorako eta Komunikaziorako Giza Zientziak. 2. maila.
Ikus-entzunezko Komunikazioa
Karrera berriko ikasleak, berriz, hurrengo astelehenean hasiko dira, alegia, irailaren 26an.
  • 14:30 - Ikus-entzunezko Komunikazioa. 1. maila.
Ikasturte hasiera MUn
Mondragon Unibertsitateak ere irailaren 19an egingo du ikasturte berriaren hasiera ekitaldia. Oñatin izango da, Santa Ana aretoan, goizeko 11:30ean. Juan Jose Ibarretxe lehendakaria ere hantxe izango da, beste unibertsitateetako errektoreekin batera.

2005/09/14

Aitor Zuberogoitia, irakasle HUHEZIn

Informazio eta Komunikazio departamendua (IK) indartu egin da Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatean. Izan ere, HUHEZIk Aitor Zuberogoitia irakaslea kontratatu du, bertan irakatsi eta IK departamenduan lan egin dezan.

Aitor Zuberogoitiak hainbat zeregin izango ditu lehen urtean: parte hartu karreraren garapenean, lagundu ikasketa berriak ezagutarazten, harremanak landu Euskal Herriko hedabideekin, eta irakatsi.

Biografia
Aitor Zuberogoitia Etxebarrian jaio zen, Bizkaian, orain 33 urte. EHUn lizentziatu kazetaritzan, eta 2003an aurkeztu zuen doktore tesia: “Euskararen presentzia gaur egungo prentsa elebidun abertzalean”. Urtetan euskarazko hedabide askotan egin du lan (Argia, Euskaldunon Egunkaria, Bilbo Hiria Irratia…), eta Topagunean ere aritu da, tokian tokiko hedabideen koordinatzaile.

2005/09/13

Bategiteak huts egiten duenean

Auto hegalaria sortu zenean 1945ean, mundua zur eta lur geratu zen, pentsaturik marabilla hark zientzia fikzioaren esparruetara eramango gintuela. Antzeko zerbait gertatu zen auto anfibioa jaio zenean 1961ean: jendeak ez zuen nahi izango besterik. Biek, baina, auto hegalariak eta auto anfibioak, porrot egin zuten erabat.

Produktu hibridoek beti sortu dute lilura handia, baina apenas funtzionatu duten. Hala ere, hitzik baldin badago puri-purian, hori convergence da, bategitea, orain, noski, teknologia berrien eremuan. Kasurik berriena joan den astean azaldu zitzaigun: telefono bat, musika jotzen duena.

ROKR
Motorolak eta Applek egin dute hibrido hori, Cingular telefono konpainiarekin batera, eta sekulako publizitate kanpaina egiten ari dira hori plazaratzeko. Baina beldur naiz Rokr telefonoak ez ote duen porrot egingo: botoiz betea dago eta zaila da erabiltzeko. Dagoeneko agertu dira lehen kritika txarrak horren gainean.

Driron
Euskal Herrian ere badugu konbergentzia kasu bat, oso garbia. Orain dela gutxi, Fagor kooperatibak Driron aurkeztu zuen, makina bat arropa berotu eta lisatzen duena. Nahiago nuke hanka sartuko banu, baina Drironek ere horma jo dezake. Izan ere, etxeko tresna elektrikoetan badago aurrekaririk: garbigailu-lehorgailuak. Egin ziren, baina oso jende gutxik erosi ditu.

Jendeak hibridoak baino nahi ditu produktu onak eta errazak erabiltzeko. Hibridoak, jeneralean zailak izaten dira, oso, eta inork ez du horrelakorik nahi izaten.

Liburu interesgarria
Justu egun hauetan ari naiz liburu bat irakurtzen, El origen de las marcas, eta hor Al eta Laura Ries aita-alabek argi erakusten dute, ehunka adibiderekin, zergatik betegite horiek ez duten arrakastarik. Goiko irudia liburu horretatik aterata dago. Ahal baduzue, irakurri.

2005/09/12

Aurkezpen bikaina

Joan den ostiralean, aprobetxaturik lanean jai nuela, ikusi nuen, hasi eta buka, Steve Jobs Apple enpresako buruzagiak bezperan San Frantziskon egin zuen agerpena, besteak beste iPod Nano berria aurkezteko. Iruditu zitzaidan aurkezpen bikaina, komunikazioaren ikuspegitik. Hona hemen zergatik.
  • Pantaila erabili zuen makulu gisa, ez gidoi moduan, berak handik irakurtzeko.
  • Ematen zuen dena zuela buruan, uneoro bai baitzekien zer esan.
  • Berotasun itzela transmititzen zuen bere mezua azaltzerakoan.
  • Erabili zuen pantaila maisuen pare.
Pantaila
Gutako gehienok Powerpoint erabiltzen dugu laguntza gisa aurkezpenetan. Jobsek beste bat erabili zuen, Keynote, Applek sortutako programa bat, baina biak berdintsuak dira. Desberdintasun txiki hori kontuan hartuta, ohar pare bat egin nahiko nuke Jobsek nola erabiltzen duen aurkezpen programa.
  • Ez du erabiltzen izenbururik pantailetan.
  • Pantaila bakoitzean ez du erabiltzen bost lerro baino gehiago.
  • Pantaila guztien %90ean, bi lerro baino ez ditu erabiltzen. Bi lerro.
  • Behar duenean, irudiak erabiltzen ditu mezua transmititzeko.
  • Grafikoak ere badaki erabiltzen, baina neurrian, eta era sinplean aurkeztuta.
Kontuan hartuta guk joera dugula pantaila datuz eta informazioz betetzeko, Steve Jobsen joera minimalistak harritu egingo gaitu, baina berak lortzen duen emaitza askoz ere eraginkorragoa iruditzen zait. Egun hartan, Steve Jobsek datu mordoa eman zituen, baina amaitutakoan ez genuen datu betekadarik. Geureganatu genituen banaka, eta modu logikoan.

Hizlaria nagusi
Steve Jobsen komunikatzeko erak esaten digu hizlaria dela inportantea, izarra, eta Powerpoint makulu bat, neurriz erabiltzekoa, lagungarri gisa. Eta entzulea ez dela nekatu behar milaka datu emanda. Horrek eskatzen du aurrelana. Ondo prestatu behar aurkezpena, eta ondo aukeratu behar zer datu eman.

Biziki gomendatzen dizuet Steve Jobsen aurkezpena. Hemen ikusi ahal izango duzue, QuickTime erabilita.

2005/09/06

Hogeita lau ikaslek aurkeztuko dute proiektua irailean

Irailaren 14tik 23ra bitartean 24 ikaslek, denak Enpresarako Giza Zientziak ikasitakoak, karrera amaierako proiektuak aurkeztuko dituzte Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatean (HUHEZI).

Gaiak
Gaiei dagokienez, denetik dago iraileko proiektuetan. Hauxe da zerrenda:
  • Partehartzearen diagnosia MCCn
  • Lana eta bizitza pertsonala bateragarri egiteko neurriak.
  • ETEO: prozesukako kudeaketa.
  • Nola aztertu barne komunikazioa, eta berau kudeatzeko bi erreminta: bloga eta intraneta.
  • Nola kudeatu jakitatea.
  • Konpetentzia bidezko kudeaketa (bi proiektu).
  • Nola ezarri informatika programa bat langileen prestakuntzarako Maierren.
  • Negozio e-mozionalak.
  • Nola ebaluatu “Bazkide” prestakuntza programa.
  • Kalitate hobekuntza ontzi garbigailuen sailean.
  • Komunikazioaren azterketa eta gizarteratze prozesuen hobekuntza.
  • Bideragarritasun plana.
  • Ikastolen historia eta errealitatea.
  • Hozkailuen pertsonalizazioa.
  • Fagor Arrasate kooperatiba elkartearen etxeko tresna elektrikoen erosketen garapena eta trazabilitatea.
  • ISO 9001 hezkuntzan.
  • Definitu ordainsari aldakorrak.
  • 5Sak Fagor Industrialen.
  • 5Sen jarraipena egosketa sailean.
  • Aztertu zer fiskalitate eta legeria duten fundazioek Europako Batasunean.
  • Huen ikasketen marketin plana.
  • Marketin plana.
  • Marketin plana Lasao enpresan.
Deialdiak
Ikasleek hiru deialdi izaten dituzte karrera amaierako proiektuak aurkezteko: uztailean, irailean eta otsailean. Bakoitzak aukeratzen du proiektua noiz aurkeztu, bere interesen arabera.

Aurkezpenak
Ikasleak hamabost eta hogei minutu artean ditu bere proiektua aurkezteko, diapositiba proiektagailu baten laguntzarekin. Aurrez aurre izango ditu tutore akademikoa, enpresan izan duen begiralea, eta beste gonbidaturen bat. Aurkezpenak, bestalde, irekiak dira. Ikaslearen familiartekoak, lagunak eta ikaskideak egon daitezke bertan.

2005/09/05

Wikiversity: unibertsitate bat doakoa

Wikiversity sortu da, ikastaro bilduma bat, irekia, eta elkarlanean idatzia Wikimedia Fundazioak bultzatuta. Webgune hori da wiki bat, eta horrek esan nahi du edonork, baita guk ere, aldatu edo osatu dezakegula oraintxe bertan edozein modulu, klik eginez edit orrialdean, zein agertzen baita Wikiversityren modulu guztietan.

Wikiversityren webgunean agertzen diren eduki guztiak GNU Dokumentazio Librearen Lizentziapean daude. Horko artikuluak idatzi dizutenak dira eduki horien jabe intelektualak, baina copyleft lizentziari esker, edonork kopia ditzake edo banatu horko edukiak.

Zer da Wikiversity?
Wikiversity orain dela gutxi sortu zen, baina bertan sar litezke edukiak hainbat hizkuntzatan: ingelesez, katalanez, alemanez, gaztelaniaz, esperantoz, frantsesez, interlinguaz, italieraz, nederlanderaz, portugesez, romanaz, suomieraz, vietnamieraz eta txineraz.

Wikiversityk, bestalde, honako ezaugarri hauek ditu:
  • Baliabide bat da, doakoa eta irekia, bestelako wikimedia proiektuak diren bezala.
  • Baliabide bat, non elkartzen diren ikasteko estilo desberdinak eta irakasteko metodo diferenteak.
  • Komunitate ahalegin global bat.
  • Proiektu bat behetik gorakoa eta elkarlanean oinarritua, sortzeko plataformak, metodoak eta edukiak.
  • Baliabide bat aztertu nahi diren gaiak lantzeko.
  • Esperimentu bat uztartzeko ordenagailuak, Internet eta ikasketak.
  • Bilduma bat, non aurki daitezkeen ikasmaterial doakoak eta libreak.
Helburua
Wikivertsityren helburua ez da jakintza zabaltzea, baizik eta ikaskuntza erraztea. Wikiren elkarlanerako ereduak aplikatuko dira e-learning delakoaren egituretara. Eta Wikiversityren audientzia helburua ikasleak dira.

Zerk bereizten du Wikiversity gainerako unibertsitateetatik?
  • Ez duzu ordaindu behar berau erabiltzeko.
  • Ez duzu dirurik jasoko bertan egin ditzakezun ekarpenen truke. Hor lan egiten duten guztiak boluntarioak dira.
  • Ez dauka etxerik, Interneten aterpetzen da eta, zerbitzari batzuetan.
Adibideak
Nahi baduzu ikusi nola antolatzen diren gaiak Wikiversityn, klik egin kristautasunari dagokion orrian. Jakinak, ingelesez dezente garatu dira gaiak.

Gaztelaniaz ere hasi da lanean Wikiversidad delakoa, ingelesezkoa baino motelago, baina euskarazkoa baino biziago, oraindik ere ez baita sortu Wikibertsitatea. Noiz sortuko da?

2005/09/02

Ahotsaren indarra

Bere azken liburuan, El regalo de la comunicación, Sebastiá Serrano katedradunak azpimarratzen du ahotsak zer indarra duen gaixoak hobeto sentiarazteko, eta beste egoera askotan: enpresan, familian, lagunen arteko harremanetan, etab. Egun hauetan, ordea, nabarmen geratu da orobat ahotsak sekulako kalteak sor ditzakeela. Aste honetan bertan Bagdaden izandako gertaerez ari naiz, non ia 1.000 erromes xiita hil diren.

Egia baldin bada hedabideek zabaldu duten informazioa, nahikoa izan da pertsona gutxi batzuk oihuka jartzea, esanez erromesen artean terrorista suizida bat zegoela, jendartean izuikara hedatu eta ia mila pertsona hiltzeko, batzuk zapalduta, eta beste asko zubi batetik ibaira salto eginda. Emaitza izan da atentaturik odoltsuena baino dezente odoltsuagoa. Tiro bakar bat jaurti barik.

Horrelakoxeak gara pertsonak: ahots batek limurtu egin gaitzake, eztia eta beroa baldin bada, baina beste ahots batek ikaratan jar gaitzake, histeriko huts, Bagdaden gertatu bezala. Komunikazioaren gorabeherak.

2005/09/01

Wikipedia, kazetaritza lanetan

Beste behin, Wikipediak harritu egin gaitu: Katrina urakanak Louisianako kosta jo orduko, artikulu oso bat zuen urakanaren ondorioez. Eta artikulu hori etengabe ari da eguneratzen, datu berriak agertu ahala. Hedabide askok baino hobeto ari da lan hori egiten Wikipedia, eta bere emaitza, betiko moduan, doan jaso liteke Interneten.

Eneko Astigarragak ohartarazi zidan lehenengo Wikipediaren balentriaz, eta gero Dan Gillmor adituari gauza bera irakurri nion. Biek hala biek azpimarratzen dute Wikipedia dela hiritar kazetaritzaren adibiderik onenetakoa, eta kasu horrek arrazoia ematen die. “Ez du ezer kontatzen lehen pertsonan —dio Gillmor-ek—, baina (Katrina urakanaren gainekoa) kazetaritza pieza erabatekoa da”.

Wikipedia
Wikipedia entziklopedia bat da, doakoa, Interneten oinarritua eta hainbat hizkuntzatan egina, baita euskaraz ere. Boluntarioek egiten dute elkarlanean, Wikimedia Fundazioak babestuta. 200 bat hizkuntzatan argitaratzen da (horietatik 100 inguruk jarraipena dute), eta gaiei dagokienez, lantzen ditu entziklopedietan lantzen diren gaiak, almanaketakoak, eta egunerokotasun handiko gertakizunak. Bere helburua da entziklopedia bat sortzea, doakoa, eta banatzea ahalik eta hizkuntza gehienetan. Dagoeneko bihurtu da kontsulta lekurik bisitatuenetako bat sarean.

Nork dio doako gauzek ez dutela baliorik?

2005/07/22

Itxita, oporrengatik

Bai lagun, guri ere iritsi zaizkigu oporrak. Desiratzen geunden udako bakazioak noiz iritsiko, eta, azkenean, iritsi dira. Horregatik, bihartik hasita, eta irailaren 1a arte, blog hau itxita egongo da. Baina nahi izanez gero hemengo edukietan begiratu edo kontsultaren bat egin, hortxe daude artxiboak, kontsulta egiteko.

Zuri ere oporrik onenak opa dizkizugu, irakurle. Ondo igaro atseden egunak, eta indarberrituta etorri. Gu ere horretan saiatuko gara. Ondo segi.

2005/07/21

Buruzagitza eta komunikazioa

Lehenago ere idatzi izan dugu hemen nola komunikatzen duten komunikatzaile onek gaur egungo enpresetako buruzagien artean. Oraingo honetan beste liburu bat aipatuko dugu, gai horren inguruan: The Leader’s Voice, Boyd Clark-ek eta Ron Crossland-ek egina.

Guri zuzenean dagozkigun bi gai jorratzen ditu: enpresa eta komunikazioa; horregatik aipatu nahi dugu hemen. Felix Gerenabarrenak egin du liburu horren laburpena Euskonomia blogean. Apuntatu beharreko izenburu bat, beraz.

2005/07/20

Vloga

Ikasi berria dugunean *blog* hitza, horra non ailegatu zaigun *vlog* berba, oso antzekoa, baina desberdina. Eta zer da vloga? Vloga da blog bat, eta erabiltzen du bideoa formatu gisa. Vloga batez ere erabiltzen da bideo edukiak zabaltzeko, baina, testuingurua emate aldera, erabil ditzake testua, argazkiak eta bestelako meta datuak.

Eta nola deitu vlog egileei? Batzuk blogariak baldin badira, besteak vlogariak izan daitezke, baina horra iritsi baino lehen, ikusi egin behar bideo blogaririk sortzen den gure artean, eta zer izen erabiltzen duten beren burua izendatzeko.

Wired News albistariak hainbat vlog ipini ditu ikusgai, eta hor denetik dago: albisteak, satira politikoa, salaketak, komedia arina, etab.

2005/07/19

Interneten eragina hedabide handietan

Aste pare bat igaroko ziren Londresko atentatu handia izan zenetik, non hiritarrak bideoak eta argazkiak bidali zituzten hedabideetara, erakutsiz jendea irteten metrotik, edo beste egoera larrietan, eta orain Dennis urakanak erasan zituenean AEBetako hainbat bazter, CNN ahalguztiduna ikusleak animatzen hasi zen, bidali zitzaten urakanaren gaineko historiak, audioak edo irudiak, edonon hartzen zituztela ere. Erabili ere, nabarmen erabili zituen jendeak bidalitako materiala.

Eta CNN nola, beste hedabide handiak ere hala, hiritarrek bidalitako material bila. Diotenez, hiritar kazetaritzaren hastapenak baino ez dira. Interneti esker.

2005/07/18

MUn ikasitako ikasleek, lanbide tasa bikaina

Lanbide erakundeak esan berri duenez, 2001ean Mondragon Unibertsitatean lizentziatu ziren ikasleen %93,5 lanean ari dira, eta horietatik %83ren lanak zerikusia du ikasitako karrerarekin. Hiru ikasletik bik, gainera, aurkitu zuten lana ikasketak amaitu eta hiru hilabete igaro aurretik. Bestalde, ikasle horiek 1.304 euro irabazten ari dira batez beste, salbu eta neskek, zeinek irabazten baitute mutilek baino 131 euro gutxiago.

Datuak oso onak dira, eta erakusten dute, bidenabar, langabezia apalagoa dela MUko ikasleen artean (%6,3), Euskal Herriko beste ikasle ohien artean baino (%10,6). Eta hori gutxi balitz, gure ikasle ohien %41ek lan kontratu mugagabeak dituzte. Horixe dio Lanbidek.

HUHEZIk ere, lanbide tasa oso onak
2001ean Humanitate eta Hezkuntza Zientzien fakultatean lizentziatu ziren ikasleek ere oso lanbide tasa onak izan zituzten, Lanbideren arabera. Hauek dira tasa horiek, espezialitateen arabera:
  • Atzerriko Hizkuntza: %100.
  • Hezkuntza Berezia: %90.
  • Haur Hezkuntza: %94.
  • Humanitateak-Enpresa: %87.
MU: lanean jarriko zaitugu
Lanbide tasa horiek kontuan hartuta, argi dago lana dela Mondragon Unibertsitatearen indargunerik aipagarrienetako bat, hau da, MUn ikasten duten ikasleek beste inon ikasitakoek baino bizkorrago aurkitzen dute lana, eta, sarri askotan, lan hobeto ordainduak.

Datu horiek berretsi egiten dute jendeak aurretik dakiena. Izan ere, askok arrazoi horrengatik bidaltzen dituzte seme-alabak MUn ikastera, bai baitakite hemen ikasiz gero lehenago aurkituko dutela lana. Jendearen pertzeptzioetan hitz batek definitzen badu Mondragon Unibertsitatea, hitz hori da lana.

2005/07/15

Webgune bat irakasleak neurtzeko

Ikasturtea amaitzear dagoela, gero eta eskola gehiagotan hartzen dira kontuan ikasleek zer iritzi duten irakasleen gainean. Horretarako, galdetegi bat ematen zaie, eta ikasleek nota ipintzen diete irakasleei. Baina orain sareak beste aukera bat ematen die ikasleei, agertu dira-eta lehen webguneak non ikasleek epaitzen baitituzte beren irakasleak.

Ratemyteachers.com da horietako bat, eta berau sortu da AEBetan, nahiz eta beste herrialde batzuetan ere erabiltzen den, hala nola Kanadan, Bretainia Handian eta Irlandan. Webgune horretan institutuetako ikasleek nota ipintzen diete izan dituzten irakasleei, bat eta bost artean, honako irizpideak kontuan hartuta: laguntasuna, argitasuna, erraztasuna, eta popularitatea.

Beste webgune bat ere sortu da, antzekoa, Ratemyprofessors.com, eta hor unibertsitate ikasleek epaitzen dituzte beren irakasleak.

Polemikoa
Webgune hauek doakoak dira, eta anonimotasuna bermatzen diete ikasleei, horiek neur ditzaten beren irakasleak. Zenbait ikasle pozik daude eskaintza horrekin. Batzuek diote eskola publikoek, lehen aldiz, entzun egiten dietela ikasleei. Zenbaiten iritziz, ikasleek aukeratu ditzakete irakasleak, horiek nolako erakargarritasuna erakusten duten sailkapenetan.

Baina beste ikasle askok zalantzak dituzte irakasleak neurtzeko modu horrekin, estatistikak engainagarriak izan daitezkeelako, irizpideak ez omen direlako serioak (zer da irakasle popularra izatea?), eta elementu subjektibo asko sartzen direlakok hor. “Izan ditut irakasle benetan txarrak, eta gorrotatu izan ditut, baina beste batzuek izugarri maite zituzten, eta alderantziz”, esaten du ikasle batek. “Eta denoi gertatu zaigu ez garela konturatu zenbateraino estimatzen dugun irakasle bat, harik eta urte mordoska bat igaro arte”.

Anonimotasunak zalantzak zabaltzen ditu han-hemenka, aukera ematen die-eta ikasleei irainak ere sartzeko. Esandakoa sinatu beharrik ez denean, bestalde, ikasleak ez du premiarik ikusten arrazoitzeko.

Akatsak akats, ikasleak ez dira bakarrak kalifikatuak izaten. Sareak baliabide ahaltsuak ipini ditu haien eskuetan, beren ahotsa eta iritziak plazara ditzaten. Gehiago jakin nahi izanez gero gai horretaz, klik egin hemen.

2005/07/14

Powerpoint eta proiektuen aurkezpenak

Egun hauetan karrera amaierako proiektuak aurkezten ari dira Giza Zientzietan, guztira 16. Ni batzuetan izan naiz, epaimahaikide gisa edo entzule soil moduan. Pozik irten naiz aurkezpen horietatik, ikasleek maila ona erakutsi eta gaiak ere oso interesgarriak iruditu zaizkidalako. Baina komunikazioaren ikuspegitik, uste dut denok ere badugula zer hobeturik.

Ikasle guztiek erabili dute ordenagailua eta proiektagailua aurkezpena egiteko. Eta PowerPoint programa. Hori erreminta baliagarria da oso, horrelako aurkezpenetan, baina askotan ez dugu behar den moduan erabiltzen, erakutsi digutelako trastoa nola manejatzen den, baina ez nola erabili komunikazioaren ikuspegitik.

Akatsik nabarmenenak
Hainbat akats ikusi ditut aurkezpen horietan, zaildu egiten dutenak komunikazioa, baina, aldi berean, errazak konpontzeko:
  • Zenbait ikaslek bizkarra eman diete epaimahaikideei, beraiek hitz egin bitartean. Hori zen pantaila aurrean zutelako, eta epaimahaikideak atzean.
  • Beste zenbaitek bakarrik begiratu diote epaimahaikide bati aurkezpena egin bitartean, eta ahaztu egin dira besteez.
  • Zenbaitek kolorezko pantailak erabili dituzte (bat urdina, bestea berdea…), bat ere irizpiderik gabe.
  • Pantaila batzuk beteegiak agertu dira, eta ia ezinezkoa izan da han zerbait irakurtzea. Bada gomendio bat, eta esaten du pantaila batean ez dela komeni bost lerro baino gehiago idaztea, ziurtatzeko han agertzen den guztia ondo irakurriko dela.
  • Zenbait ikasle luzatu egin dira neurrigabe aurkezpenetan, eta denbora larregi erabili dute.
Akats horiek ikasleek egin dituzte, baina iruditzen zait irakasleok ere badugula erantzukizunik horretan. Lau urtean ikasleek aurkezpen asko egiten dituzte unibertsitatean, baina irakasleok ez dugu komunikazioaren arlo hori behar bezala lantzen aurkezpenetan, eta gero, noski, akats horiek agertu egiten dira proiektuak aurkezterakoan.

Seguru nago komunikazio karrerak izugarri lagunduko digula xehetasun horiek hobeto lantzen, eta gure ikasleek asko irabaziko dutela horri esker.

2005/07/13

Testulibururik ez institutuan

Vail herriko institutuak, Arizonan, erabaki du datorren ikasturtean hango ikasleek ez dutela testulibururik erabiliko. Testuliburuen ordez, ikasleek erabiliko dituzte ikasmaterial elektronikoak.

Erabakia ez da merkea izango. Eskuko ordenagailu bakoitzak balio du 850 dolar —testuliburu sorta batek baino 250-350 dolar gehiago—, eta, hala ere, institutuak ordenagailu bana emango die institutuko 350 ikasleei urte osorako.

Aldaketa handia da, eta institutuko arduradunek ez dute argi berrikuntzak ondo irtengo ote diren: “Seguru asko egin beharko dugu aldaketarik. Hala ere, ezer erabaki aurretik bisitatu ditugu beste institutu batzuk, non erabiltzen ari diren eskuko ordenagailuak. Eta institutu horietan ikasleak askoz inplikatuago ari ziren, ordenagailurik erabiltzen ez zuten institutuetan baino”.

Adituen arabera, ez da ohikoa horrelako eskola publiko batek ikasmaterial elektronikoen alde egitea, paperezkoak erabat baztertuta. Sarri kostuak, segurtasunik ezak, ezjakintasunak eta erakundearen mugek eragozten diete eskolei horrelako erabakiak hartzea.

2005/07/12

Bush, Bono eta Geldof

George Bush AEBetako presidentea iritsi zenean Eskoziara G8 taldearen bilerara, lehendabizi elkartu zen ez Tony Blair Ingalaterrako lehen ministroarekin edo Ingalaterrako erreginarekin, baizik eta Bonorekin eta Bob Geldoffekin, biak Live Aid musika jaialdi erraldoiaren antolatzaileak, zeinekin hitz egin baitzuen ordu erdiz.

Horixe esan zuen ABC News Shuffle zerbitzuaren pokastinak, eta horri deitzen zaio eragina, abeslari irlandarrek erakutsi dutena. Horientzat idealismoa eta praktikotasuna eskutik doaz.

2005/07/11

Irakasleei gustatu ez irakurtzea

Asteburu honetan irakurri dut El País egunkarian irakasleek konpromiso eskasa dutela irakurketarekin. Egunkariak Espainiari buruz ziharduen, baina uste dut Euskal Herrian ere ez garela oso urruti ibiliko Idea Institutuak egin duen azterketaren emaitzetatik.

Liburutegiak, zertarako?
Espainiako argitaratzaile talde batek egin du galdetegia, kezkatuta baitzegoen Espainian gazteek gutxi irakurtzen omen dutelako. Galdera asko egin dituzte eskoletako liburutegien gainean, baina emaitzetan ikusi dute irakasleek beraiek ez dutela gustuko irakurtzea. Hona hemen datu zenbait:
  • Galdetutako irakasleen %40 inoiz ez da joaten ikastegiko liburutegira.
  • Irakasleen %24 astean behin joaten da liburutegira.
  • Irakasleen %22, hilean behin.
  • Irakasleen %23k eskolak eman ditu liburutegian.
  • Irakasleen %77k, aldiz, inoiz ez du ezer antolatu liburutegiarekin lotuta.
  • Irakasleen %77,4k lan egiten du testu liburuarekin, baina ez ditu ikasleak bultzatzen irakur dezaten.
Azterketak ondorioztatu du irakasleek konpromiso eskasa dutela irakurketarekin. Irakasleek interesgarritzat jotzen dute eskolak liburutegia edukitzea, baina ez da sartzen beraien helburuetan. Zertarako liburutegiak eskoletan, diote argitaratzaileek, baldin eta irakasleek ez badituzte motibatzen ikasleak irakurtzera? Galdera ona.

2005/07/08

Internet eta idazkuntza, elkarren etsai?

Eztabaida interesgarria piztu da egunotan Joan Mari Irigoien idazlearen adierazpen batzuen harira. Altzako idazleak oraindik orain jaso du Euskadi Saria, eta, horren harira, hitz hauek esan ditu DV egunkarian:
Lo mío es escribir, pero tenemos grandes enemigos como Internet o las nuevas tecnologías, que sin duda, afectan a nuestro campo. Pero seguiré ahí, escribiendo a diario.
Eta Luistxo Fernandez kazetari eta teknofilo apartak erantzun egin dio bere blogean, Ingelesen Hilerria izenekoan. Beste zenbaitek ere parte hartu du eztabaida horretan, Joan Mari Irigoien bera barne.

2005/07/07

Arizmendi okindegiak Kalifornian

Ameriketako Estatu Batuetan 300 enpresa antolatuta daude kooperatiba moduan, bertako Kooperatiba Elkarte Nazionalak dioenez. Horietako batzuk Kaliforniaren iparraldean aurkitu ditugu, tartean Arizmendi okindegiak, Oaklanden, San Frantziskon eta Emeryvillen, non saltzen omen den pizzarik onenetakoa paraje haietan, The San Francisco Chronicle egunkariaren arabera.

Arizmendi okindegia sortu zen The Cheese Board Collective kooperatibatik, azken horren arrakastan oinarrituta. Okindegi horretan ez omen dago nagusirik, denek omen dute botoa erabakiak hartzeko, horiek hartzen dira kontsentsuz, eta Jose Maria Arizmendiarrietaren ikuskeran sinesten dute. Horregatik Arizmendi izena.

Batez beste 28 dolar irabazten dute orduko, beraien osasun premiak estalida daude, eta urtean laupabost aste hartzen dituzte oporrak, ordainduta. Luxu handia, kontuan hartuz gero AEBetan langileek batez beste pare bat aste baino ez dituztela hartzen. Bazkide egiteko, berriz, 1.000 dolar ipini behar izaten dute kooperatiban.

Eskuzabaltasuna lanean
Willie Perez kooperatibistak Arrasate bisitatu zuenean, zur eta lur geratu zen, ikusirik gainerako kooperatibek nola erantzun zuten Fagor kooperatibari erre zitzaionean biltegi handi bat Gasteizen: “hango langile guztiei lana eman zitzaien beste kooperatiba batzuetan, nahiz eta hori zela-eta irabaziak txikiagoak izango ziren kooperatiba horietan. Han jendea ez da bat ere berekoia enpresa kudeatzeko orduan”.

Liburu bat ere argitaratu dute, beraien esperientzia zabaltzeko, The Cheese Board Collective Works, eta horretan segitzen dute, kooperatibismoaren berri ona zabaltzen, hitzekin eta ekintzekin, hemen dioten moduan.

2005/07/06

Kooperatibak aztergai AEBetan

Live Journal aldizkariak artikulu bat kaleratu berri du, Mondragon: past performance and future potential, Kenneth Lovecraftyk idatzia. Artikulua luzea da, eta zazpi atal nagusi ditu:
  1. Mondragon kooperatibak.
  2. Arizmendiarrieta eta banaketa aurreratua.
  3. Mondragon kooperatiba esperientziaren oinarrizko printzipioak.
  4. Kooperatiben egitura eta gobernua.
  5. Arrakastaren arrazoiak.
  6. Desertzioa.
  7. Zer eskain diezaioke Mondragonek munduari?
Artikuluaren bukaeran egileak eskatzen du sortzea Mondragon Ikaskuntzen Nazioarteko Elkartea, koordinatzeko kooperatiben mugimendua eta munduan zehar dabiltzan ikertzaileak.

2005/07/05

Kristalezko sabaia

Atzo aurkeztu zen HUHEZIn uztail honetako lehen karrera amaierako proiektua. Izenburu deigarria zuen —Lan iragarkien analisia generoaren ikuspegitik—, eta Miren Apraiz ikaslearen hitzak entzun genituenok irten ginen komentziturik oraindik lan dezente dagoela egiteko, generoen arteko berdindatasunera bidean.

Miren Apraizek lan eskaintzak aztertu ditu bere proiekturako, El Correok igandeetan ateratzen dituenak. Batzuk ziren 1995ean argitaratutakoak, eta beste sorta bat, bost urte geroago. Eta egileak garbi ikusi du oraindik ere enpresa askok hizkuntza bat edo beste erabiltzen dutela, nori doakion iragarkia.
  • Aldaketarik ez. 1995etik 2000ra ez du somatu aldaketarik generoen arteko tratamenduan.
  • Bereizkeria horizontala. Horrela deritzo Miren Apraizek sexuen arabera bereizten denean hizkuntza. Adibidez, iragarki batzuetan beti agertzen zen “dependientas”, baina inoiz ez “dependientes”; edo “director de mantenimiento”, baina ez “directora de mantenimiento”.
  • Gizonetan pentsatzen. Beste batzuetan, edozein zela iragarkia, bukaeran, “interesados” ipiniko zuen.
  • Gizonei, info gehiago. Iragarkiak gizonezkoei zuzentzen zitzaizkienean, askoz ere handiagoak izaten ziren, eta azalpen gehiagorekin. Emakumezkoentzat zirenean, aldiz, txikiagoak eta azalpen gutxirekin.
Proiektuaren aurkezpenean Miren Apraizek hainbat aldiz aipatu zuen kristalezko sabaia adierazteko nola enpresa askotan sabai ikusezin bat ipintzen zaien emakumeei, alegia, idatzi gabeko oztopoak, eragozteko gorago egin dezaten. Proiektu interesgarria, eta bai enpresek eta baita gainerakook ere kontuan hartzeko modukoa.

2005/07/04

Komunikazioa emakumeen eta gizonen artean

Egun hauetan Deborah Tannen hizkuntzalariaren liburu bat irakurtzen ari naiz, ¡Lo digo por tu bien!, eta hor egileak dio emakumeek modu batean ulertzen dituztela pertsonen arteko harremanak, eta gizonezkook beste modu batean.
  • Emakume askok, dio Deborah Tannenek, hitz egiten dute beren lagunekin kezkatzen dituzten gauzen gainean, zeren eta emakumeek hori baitute modurik oinarrizkoena adiskidetasuna lantzeko.
  • Gizonen arteko adiskidetasuna, aldiz, ez da oinarritzen elkarri sekretuak kontatzean, baizik eta jarduerak partekatzean, gauzak elkarrekin egitean.
Bat nator Tannen-en iritziarekin. Aspalditik konturatuta nengoen emakumeak askoz ere praktikoagoak direla elkarren arteko elkarrizketetan, gizonezkoak oso erraz lerratzen baikara “gai inportanteetara”, alegia, politikara eta kiroletara, esate baterako.

Deborah Tannen hizkuntzalaria da, baina ez du gramatika aztertzen, baizik eta pertsonen arteko komunikazioa, nola haserretzen garen —edo pozten— eta zergatik, gure artean hitz egiten dugularik, etab. Liburu interesgarria da.

2005/07/01

Argia astekaria, RSS bidez

Atzo irakurri genuen Sustatun hemendik aurrera Argia aldizkariak ere RSS bidez zabalduko dituela bere edukiak, Argia astekaria eta Kulturaren Hari@. Ez zen erabaki erraza izango Argiarentzat, bere edukiak RSS bidez zabaltzeak esan nahi du-eta aldizkariak aldatu egingo duela bere orain arteko modeloa, alegia, eduki guztiak bere webgunean soilik eskaintzea, baina RSSri esker, Argiak beste kanal bat ireki du bere edukiak banatzeko.

Erabaki ona izan da, aukera emango digu-eta Argia zaleoi haren edukiak edozein albiste biltzailetatik jasotzeko (dela Bloglines, dela Aurki.com…), edonon gaudela ere. Zorionak, beraz, Argia aldizkariari erabaki horrengatik, eta zorionak orain artean egin duen bide oparoagatik.

2005/06/30

Interneten ezaugarriak

Gaur egun gutxik ukatuko dute Internet dela erremintarik ahaltsuena informatzeko eta komunikatzeko. Baina zer ezaugarri ditu Internetek?
  • Internet da amaraun bat, eta milioika dokumentu ditu hitz eta irudien bidez uztartuta. Hipertestuari esker, irakurleak jauzi egin dezake informazio batetik bestera. Internetek, bestalde, nabigatzeko aukera asko eskaintzen ditu: loturak, soinuak, irudiak, mapak, bideoak eta animazioak. Horri esker, esan daiteke Internet dela hipermediaren hipermerkaturik handiena.
  • Internetek hautsi egiten ditu denborak eta espazioak ezarritako hesiak. Gaur egun Interneten sar gaitezke edonoiz eta edonon.
  • Interneten sarbidea dugu genero askotara: prentsa, aldizkariak, liburuak, hitzaldiak, artikuluak, musika, bideoa, irudiak, programa informatikoak, etab., ia kontrol edo zentsurarik gabe. Sareak aukera ematen du, hortaz, harremana egiteko edonorekin, edozein tokitan dagoela, teknologiaren eta hizkuntzaren mugak gaindituz gero.
  • Internet da informazio iturri ia agortezina; mundu osoak partekatzen du, eta beroni esker posible da elkarlana alde bietara.
  • Gaur egun Internet da hedapen esparrurik irekiena eta demokratikoena. Posible da Interneten informazioa zintzilikatzea beste inon baino merkeago.
  • Inon aurkitzekotan primizia informatiborik, Interneten aurki daiteke, bizkorragoa baita irratia, telebista eta prentsa idatzia baino. Horri esker, edozein hiritarrek jakin dezake albiste baten berri korporazio handi batek baino.
  • Internet kanal askotarikoa da, eta heterogeneoa, eta hor elkar eragiten ari dira sarea bera, posta elektronikoa, txatak, foroak, posta zerrendak, albiste taldeak, etab.
  • Internetek aukera ematen dio bai irakurleari zein idazleari anonimatua gordetzeko.

Ezaugarri hauek aurkitu ditugu Internet y competencias básicas liburuan, Carles Monereok eta Marta Fuentesek idatzitako artikulu batean.

2005/06/28

Kanadarren bisita

Atzo hamar irakasle izan genituen HUHEZI fakultatean, denak Saint Mary’s Unibertsitatekoak, Kanadako ekialdean, eta denak lanean master batean, Kooperatiben kudeaketa izenarekin. Gehienak kanadarrak ziren, baina bazen tartean ingelesik, estatubatuarrik eta quebectarrik ere.

Mondragon Unibertsitateko bost irakaslerekin elkartu ziren, eta, bi ordu eta erdiz, galderak egiten aritu ziren, Euskal Herriko kooperatiba mugimenduaren gainean, eta unibertsitateari buruz.

Beraiek ere jakinarazi zuten interes handia dutela kooperatibagintzan. Hori dela eta, bigarren mailako kooperatiba bat sortu zuten, eta horretarako elkartu hainbat kooperatiba anglofono. Ondoren, hitzarmen bat egin zuten Saint Mary’s Unibertsitatearekin, eta diru iturriak bilatzen hasi masterra antolatzeko. Bi urtean dena zuten eratuta. Ikasle guztiak lanean ari dira kooperatibetan, Zeelanda Berrian batzuk, Eskozian beste batzuk, Kanadan, AEBetan, eta Quebecen, besteak beste. Denak ardura postuetan.

Saint Mary’s Unibertsitateko irakasleek oraindik bizpahiru egun egingo dituzte Euskal Herrian, kooperatibak eta horien inguruko fenomenoa aztertzen.

2005/06/27

Nola erabili bilatzaileak. Kasu praktiko bat

Askotan irakasleok arazoak izaten ditugu irakasteko ikasleei, modu praktikoan, nola erabili bilatzaileak Interneten. Lana errazte aldera, kasu praktiko bat ekarriko dugu hona.

Kasu hori atera dugu Carles Monereo eta Marta Fuentes irakasleek egindako liburutik, Internet y competencias básicas.

Atentatua Madrilen
Eskola bateko ikasleek, bigarren mailako hezkuntzakoek, jakin nahi zuten zer gertatu zen 2004ko martxoaren 11n Madrilen izandako atentatuan. Ikasgelan luze eta zabal hitz eginda, konturatu ziren informazio eskasa zutela, eta askotan, kontraesanez betea. Hori ikusita, irakasleak proposatu zien bilaketa zorrotza egitea, ikasleek zituzten galderei ganoraz erantzuteko:
  • Nola gertatu zen?
  • Zer kalte eragin zituen (pertsonen artean, materialak…).
  • Nork hartu zuen parte (laguntzak, profesionalak, antolakuntza, erantzukizunak…).
  • Nola erantzun zuten hiritarrek? (komunikatuak, ekitaldiak, kale agerraldiak…).
  • Nola erantzun zuten gainerako herriek?
  • Nondik abiatu ziren lehen ikerkuntzak? Zergatik?
  • Zer eragin izan zuen atentatuak politikan eta gizartean?
Erabaki zuten Interneten bilatuko zutela informazioa, beraz, di-da antolatu ziren taldetan, eta hasi ziren bilatzen, hainbat erreminta erabilita: direktorioak (Ozú, eresmas…), bilatze motorrak (Google, Yahoo!, Altavista, Lycos, Alltheweb), metabilatzaileak (Metacrawler), agenteak bilaketa adimentsuak egiteko, sareko prentsa (La Vanguardia, El Periódico de Catalunya, El País, ABC), posta elektronikoa, zerrenda elektronikoak, etab.

Hitz gakoak ere asmatu eta antolatu zituzten, bilaketak egiteko: 2004ko martxoaren 11, Espainia, Madril, hilketa, terrorismoa, izuikara, bonba, trenak, Atochako tren geltokia, Santa Eugeniako tren geltokia, El Pozo del tío Raimundo tren geltokia, Téllez kalea, ETA, etab.

Eragozpenak
Hasi bilatzen, eta berehala konturatu ziren ikasleek informazio larregi zegoela, eta horietako asko, gainera, bat ere zehatza ez, intoxikazio hutsa. Beraz, ezinbestekoa zen bilaketa ondo zehaztea. Nola egin galdera, emaitzak oso bestelakoak ziren:
  • 2004ko martxoaren 11. Hori idatziz gero, Googlek ematen zituen 3.070.000 emaitza.
  • 2004ko martxoaren 11 + Terrorismoa + Espainia + Madril. Hori idatziz gero, berriz, 25.100 emaitza.
Ikasleak ohartu ziren, bai, zehaztu beharra zegoela, eta estrategia aldatu zuten. Hasi beharra zegoen, gainera, bereizten alea eta lastoa, kontua baitzen aukeratzea informazioa, beren galderei erantzuten zien neurrian.

Erakusketa
Ikasleek izugarri aurreratu zuten informazioa biltzen eta antolatzen. Bukaeran, erakusketa bat prestatu behar izan zuten, egunkari-mural moduko bat, non erakutsi baitzieten gainerako ikasleei zer lan egin zuten.

Hori egin baino lehen, azalpen bat egin zuten ikasgelan, eta hor azaldu prozedura guztia. Ikaskideen onespena jaso zuten, eta zenbait kasutan baita kritika ere. Hori zela eta, talde batzuek errepikatu behar izan zuten bilatze eta antolatze lana.

2005/06/24

Eten digitala

Gai hau behin baino gehiagotan jorratu dugu euskal blogosferan. Orain arte eten digital deitu izan diogu herrialdeen artean sortu den distantziari, aberatsek eskura baitituzte baliabide digital gehienak, baina pobreek ez. Gaur berriz, Carles Monereo pedagogoari irakurtzen —Internet y competencias básicas—, ikusi dut eten digital horren barruan gerta daitezkeela beste eten batzuk.
  • Eten geopolitikoa. Herrialdeen artean gertatzen den etenari deitzen dio horrela, guk gorago aipatu dugun definizioaren haritik.
  • Eten etnikoa. Berak horrela deitzen dio ingelesa dakitenen eta ez dakitenen arteko etenari, hizkuntza hori baita nagusi sarean, lingua franca gaur egun.
  • Genero etena. Gaur egun, eta zenbait tokitan bereziki, askoz ere gizonezko gehiagok erabiltzen dute Internet. Emakumeak, aldiz, atzean geratzen ari dira.
  • Belaunaldien arteko etena. Gazteak ari dira batik bat Interneten. Zaharrak, ostera, albo batera geratzen ari dira.
  • Alfabetatze etena. Alfabetatu gabeek jai dute Interneten, hor ibiltzeko gutxieneko jakintza bat eduki behar da-eta.
Gizon gazte batek, zuria, eskolatua, ingelesa badaki eta bizi bada herrialde industrializatu batean, eskura izango ditu informaziorako eta komunikaziorako teknologiak, eta aukera franko bere burua garatzeko.

2005/06/23

iPod programaren gazi-gozoak unibertsitatean

Ikasturte honen hasieran, 2004ko udazkenean, Duke Unibertsitateak oparitu zien lehen mailako ikasle guztiei iPod bana, magnetofono batekin batera, “ikasleek erabil dezaten teknologia modu sortzailean”. c/net webguneak dioenez, egitasmoa kostatu zitzaion unibertsitateari 500.000 dolar.

Urtebete geroago, unibertsitateak aurkitu du ikasleen %60k erabili dutela ipotxa eskolako materiala grabatzeko; ikasleen %28k, berriz, erabili dute musika irakurgailuaren disko gogorra informazioa gordetzeko, iPod azken batean hori baita, disko gogor bat, eta balio du musika eta argazkiak gordetzeko, aparailua nolakoa den.

Humanitate ikasleek erabili dute gehien ipotxa, batez ere musika eta atzerriko hizkuntzak ikasten ari direnak, nahiz eta ingeniaritza ikasleek ere erabili duten proiektu batean, konputatzeko metodoen gelan. Gaztelania ikasten ari diren ikasleek ere azterketetan erabili dute musika entzungailua, entzuteko nola hitz egiten zuten espainieraz.

Arazoak
“iPodi esker ikasleek lan gehiago egin dute audio zereginetan”, esan du unibertsitateak. Hala ere, aurkitu dute arazorik esperimentu horretan: arazoak formatu eta lizentziekin; arazoak ikasle askok ez zekitelako zer egin ipotxekin; eta arazoak unibertsitateak berak ez zuelako baliabide nahikorik jendea entrenatzeko.

Hala ere, datorren ikasturtean ere, unibertsitateak oparituko ditu ipotxak, baina eskola partikularrak hartuko dituzten ikasleen artean soilik.

2005/06/22

Bi arazo hiritarren kazetaritzan

Hiritarren kazetaritza hedatzen ari da. Gure artean Goiena.net izango da kasurik aipagarriena. Enpresa bati dagokio, baina ari da erremintak sortzen, hiritarrok erabil ditzagun informazioa sortzeko, blog komunitatea kasu. Beste toki batzuetan, aldiz, formatu irekiagoak sortzen ari dira, adibidez, Backfence, aurreko batean hementxe bertan aurkeztu genuena, edo Bayosphere, edo Ourmedia.org.

Sam Whitmore kazetariak artikulu interesgarri bat idatzi du Forbes aldizkarian, eta hor aztertu egiten du hiritarren kazetaritza. Oso egokia ikusten du, batez ere hurbileko informazioa lantzeko komunitateetan, baina aurkitzen dio arazorik.

Badakigu idazten?
Egileak txosten bat aipatzen du, Alfabetatzearen Aldeko Institutuarena, non esaten baita 2002an AEBetan 16 eta 65 urte arteko hiritarren artean erdia bakarrik zeudela alfabetaturik aurrera egiteko moduan gaur egungo lan merkatuan. Beraz, hori horrela bada, nork idatziko du webgune horietan, Backfencen eta Bayospheren esate baterako?

Aitzitik, esanguratsua iruditzen zaio egileari Ourmedia.org webgunearen eredua, non eskaintzen baita, doan, lekua eta banda zabaleroa bideoak zintzilikatzeko, audioak, argazkiak, testua edo softwarea. Whitmorek azpimarratzen du nola testua laugarren tokian doan eskaintzan, bideoa, audioa eta argazkien ondoren. Haren ustez, Ourmediak egokiago erantzuten dio AEBen errealitate soziologikoari, beste biek baino.

Infobandaloak
Webgune batek arrakasta baldin badu, berehala agertuko dira infobandaloak, eta bertan utziko dute beren arrastoa: gorrotoa, xenofobia, eta beste horrelako perlak.

Batzuek, ezabatu egiten dituzte mezu horiek, beste barik. Beste batzuk, ostera, saiatzen dira galbahe informatikoak ezartzen, oztopatzeko intrusoen lana. Dena dela, oraindik inork ez dio aurkitu erabateko konponbiderik arazo horri.

2005/06/21

Hamasei ikaslek aurkeztuko dute proiektua uztailean

Uztailaren 4tik 15era, epaimahaiak osatuko dira HUHEZIn, Giza Zientzietako ikasleek aurkez ditzaten karrera amaierako proiektuak. Dagoeneko 16 ikaslek eman dute izena proiektua aurkezteko, denak Enpresarako Giza Zientziak amaitutakoak.

Gaiak
Gaiei dagokienez, denetik dago uztaileko proiektuetan. Hauxe da zerrenda:
  • Erosketen optimizazioa, prozesuetan oinarritutako kudeaketaren bidez.
  • Ezagutza sistema ezartzea Lazpiur S.A. enpresan.
  • Lan iragarkien analisia, generoaren ikuspegitik.
  • Oinarrizko errentak.
  • Iraunkortasun txostena.
  • Esplizitatu, deskribatu, landu eta sistematizatu Incress enpresak zer metodologia erabiltzen dituen konpetentziak identifikatu, ebaluatu eta kudeatzeko.
  • Jardueraren gestioa Ulma Handling Systems enpresan.
  • Komunikazio plana Ecenarro kooperatiban.
  • Bideragarritasun plana Sortzen Kultur Ekoizpenak enpresarentzat.
  • Ontzi garbigailu sailaren jarraipen komertziala.
  • Jardueraren gestioa Ulma Forja enpresan.
  • Ezagutu, kontrolatu eta ebaluatu merkaturatutako produktuak zer eragin duen erabiltzailearengan.
  • Harrera plana Goizper kooperatiban.
  • Lan arriskuen prebentziorako auditoria OHSAS 18001ean oinarrituta.
  • 5Sen ezarpena Fagor Industrialen egosketa sailean.
Bat izan ezik, ikerketa bibliografikoa baita, gainerako proiektuak enpresetan egin dira.

Deialdiak
Ikasleek hiru deialdi izaten dituzte karrera amaierako proiektuak aurkezteko: uztailean, irailean eta otsailean. Bakoitzak aukeratzen du proiektua noiz aurkeztu, bere interesen arabera.

Aurkezpenak
Ikasleak hamabost minutu ditu bere proiektua aurkezteko, diapositiba proiektagailu baten laguntzarekin. Aurrez aurre izango ditu tutore akademikoa, enpresan izan duen begiralea, eta beste gonbidaturen bat. Aurkezpenaren ostean, erantzun beharko die epaimahaikideek egindako galderei.

Aurkezpenak, bestalde, irekiak dira. Ikaslearen familiartekoak, lagunak eta ikaskideak egon daitezke bertan.

2005/06/20

Azterketa garaia

Amaitu dira eskolak. Orain azterketa garaia da. Giza Zientzietan, 3. eta 4. mailako ikasleek maiatzean amaitu zituzten eskolak, eta orain buru-belarri dabiltza, edo praktikak egiten (3. mailakoak), edo karrera amaierako proiektua prestatzen. Azken horien artean, batzuek uztailean aurkeztuko dute proiektua, beste batzuek irailean, eta bada otsailera atzeratu duenik. Bakoitzak bere asmoen arabera.

Lehen eta bigarren mailako ikasleak, ostera, joan den astean hasi ziren azterketak egiten. Gehienek aste honetan bukatuko dituzte. Behin horiek bukatuta, batzuek lehen praktikaldia egingo dute enpresaren batean. Eta gero, oporrak, ondo merezitakoak.

2005/06/17

Kontuz enpresa elkarrizketa horiekin

Orain hilabete-edo gure ikasle ohi bati deitu zioten elkarrizketa egitera, ikusteko egokia ote zen lanpostu baterako. Elkarrizketa kontsultora batean egin zioten. Hasieran, hitz gozoak: “enpresa hori handia da, eta lau fabrika dauzka; zu hartuko bazintuzte, 40.000 euro irabaziko zenituzke urtean…”. Harira joan zirenean, baina, erabat aldatu zen doinua.

Galdera arraroak
Bat-batean galdera arraroak hasi ziren egiten, eta batzuk, erasokor samarrak:
  • Zergatik ikasi duzu Eskoriatzan, oso garesti baldin bada?
  • Zergatik ez duzu Deustu aukeratu, kontuan hartuta izen handiagoa duela?
  • Non nahi duzu lana bilatu, egin duzun karrerak ez badauka etorkizunik?
  • Joango zaren enpresan, pertsonal burua gaztea da, guapoa, eta mokorra mugitzen du zorabiatzeko moduan. Baduzu arazorik?
  • Sartu zarenean, nik ez dizut esan jartzeko. Zergatik jarri zara?
Elkarrizketak ordubete luze iraun zuen, eta gure ikaslea harrituta irten zen handik, eta apur bat haserre.

Enpresa handienak, txarrenak askotan
Baina hori ez da ezer, alderatuz gero beste enpresa batzuek egiten dutenarekin. Microsoftek, adibidez, buruhaustekoak ematen dizkio elkarrizketatuari, bata bestearen atzean, hautagaiak presiopean erantzun ditzan. Horrelako galderak izaten dira:
  • Txalupa batean zaudelarik, botatzen baduzu maletatxo bat itsasora, zer egingo du uraren mailak, igo ala jaitsi?
  • AEBetako bi estatu ezabatu ahal izango bazenitu, zeintzuk aukeratuko zenituzke?
  • Zergatik ispiluek iraultzen dituzte irudiak alboetara eta ez goitik behera?
  • Nola diseinatuko zenuke Bill Gates-en bainugela?
Nola Microsoft bihurtu den munduko enpresarik handienetako bat, beste asko hari begira ezarri dira, kopiatzen hark zer egiten duen.

Kontua da enpresa asko eta asko, pentsaturik estresa eta lana loturik daudela ezinbestean, ari dira apropos areagotzen hautagaien estres maila. Baina aditu askok zalantza handiak dituzte metodo horren gainean, ez baitute garbi ikusten zenbateraino den eraginkorra. Ikasleak, behintzat, prestaturik joan beharko dira, aurrez jakinda edozer galdetu ahal dietela, bai eta haserretzeko moduko gauzak.

2005/06/16

Sustatuk 100 harpidedun ditu Bloglinesen

Sustatuk arrasto sakona utzi du euskarazko hedabide digitaletan. Sortu zenetik 2001ean, gora egin du etengabe, eta horren froga da zenbat harpidedun dituen Bloglines albiste biltzailearen zerbitzuan: atzo lortu zuen 100garrena. Hori dela eta, Gizakom egiten dugunok zorionik beroenak eman nahi dizkiogu Sustatu egiten duen taldeari.

Zorionak, euskarazko blogen artean beste inork ez duelako halako harpidedun kopurua Bloglinesen. Eta zorionak, Sustatuk asmatu duelako betetzen blogari askok utzitako hutsunea, ikasturte honetan horietako asko joan zaizkio-eta bakoitza bere blog pertsonala egitera.

2005/06/15

Tivo, telebista elkarreragilea

Inguru hauetan ez dago enpresarik horrelako zerbitzurik eskaintzen duenik, baina Ipar Ameriketan Tivo sistemak aldatu egin du, errotik, telebista ikusteko modua. Funtsean, disko gogor bat da Tivo, eta erabiltzen da Bideo Grabatzaile Pertsonal (PVR) moduan.

Zer eskaintzen du, baina, Tivok?
  • Aldibereko grabazioa. Norbera telebista ikusten ari den bitartean, grabatu egin liteke, eta, horri esker, zerbait berriro ikusi nahi izanez gero, atzera egin ahal da, errepikatu, eta segi ikusten, segundurik galdu barik. Bestalde, ikusleak edozein momentutan erabaki dezake grabatzen hastea, VHS kasete baten bila hasi gabe.
  • Grabazio programatua. Tivok sekulako aukera eskaintzen du programak grabatzeko. Programa daiteke saio bat grabatzea, edo serie horretako saio guztiak, nahiz eta hasteko ordua aldatu.
  • Bilaketa adimentsua. Tivoren bidez, ikusleak programa dezake grabatu nahi dituela Julia Robertsen film guztiak, edo bakarrik haren komediak.
  • Gomendioak. Tivok gomendatuko dizkio ikusleari bere gustuko programen antzekoak.
  • Konfigurazioa Internet bidez. Ikusleak ahazten badu zerbait programatzea, urrutitik egin ahal du, Internet erabilita.
Hardwarea eta softwarea
Disko gogorra 99 dolarretan saltzen dute, urrutiko aginte batekin batera, eta bertan 140 ordu graba daitezke. Softwarea, berriz, 12,95 dolar kobratzen dute, hileko.

Tivo aldatzen ari da amerikarrek nola ikusten duten telebista. Ez litzateke harritzekoa izango laster gugana ere iristea. Ikusi nahi baduzue nola dabilen, klik egin demo honetan.

2005/06/14

Ikasleak, Errektore Kontseiluan

Ikasturte honetan Ikasle Biltzarrak pauso sendoak eman ditu HUHEZIn, bere egitura eta eginbeharrak sendotzeko. Argitu du zertan bereiztuko den delegatuen taldetik, zehaztu ditu bere egitekoak eta lan egiteko prozedurak, eta izendatu ditu ikasleen ordezkariak Errektore Kontseiluan.

Funtzioak
Ikasle Biltzarraren funtziorik printzipalena izango da ikasleak ordezkatzea zuzendaritzaren aurrean, Kontseilu Errektorean eta baita Batzar Nagusian ere. Ikasle Biltzarrak berak dioen moduan bere arau orokorretan, gai hauek landuko ditu batez ere:
  • Eskola grebak.
  • Ikasketak, eta diziplina erregimena.
  • Ikasketen antolaketa eta garapena.
  • Ordezkariak izendatzea ikasleek parte hartzen duten organoetan.
Ordezkariak Errektore Kontseiluan
Orain dela gutxi Ikasle Biltzarrak izendatu zituen ikasleen ordezkariak Errektore Kontseiluan. Hiru berriak dira, eta batek lehendik segituko du:
  • Joanes Igeregi. Huen ikasten ari da, 2. mailan. Berria.
  • Irene Larrinaga. Hezkuntza fisikoa ikasten, 2. mailan. Berria.
  • Ainhoa Martin. Psikopedagogia ikasten, 2. mailan. Lehendik segitzen du.
  • Joseba Orella. Infokom ikasten, 1. mailan. Berria.
Lau ikasle horiek, eta beste bik, osatuko dute Talde Dinamizatzailea Ikasle Biltzarraren barruan

2005/06/13

Backfence: hiritarren kazetaritza

Sarean beste kazetaritza mota bat ari da hedatzen: hiritarren kazetaritza, non erabiltzaileak erabakitzen baitu zer den garrantzitsu eta zertaz idatzi. Azken adibidea: Backfence.com. Webgune hori zabaltzen ari da herriz herriz, AEBetan, eta herritarren esku jartzen ditu hainbat erreminta, berriemaile bihur daitezen.

Auzoan bezala
Noiz amaituko dira kale nagusikok herri lanak? Nork ezagutzen du etxe margotzaile on bat? Nork irabazi zuen herriko lasterketa? Non jan daiteke pizzarik onena? Ikusi dituzu zer argazki ederrak ditugun jaunartzetakoak? Nor izango da zuzendari berria herriko eskolan? Inork badaki nola gutxitu spam nazkagarri horiek posta elektronikoan? Noiz da Alkoholiko Anonimoen hurrengo bilera? Era horretako galderak egiten dira auzoen artean, eta galdera horiei erantzun nahi die Backfence webguneak.

Backfence eredu bera ari da zabaltzen herriz herri: erantzun, modu argian, jendeari bere komunitatean gehien interesatzen zaizkion gaiei, eta aukera eman jendeari elkarren artean hitz egiteko.

Denetik, doan
Backfence erabili nahi dutenek albisteak idatz ditzakete webgunean, hitzorduak markatu agendan, argazkiak zintzilikatu auzoekin partekatzeko, doako iragarkiak idatzi, edo informazioa arakatu herriko enpresa edo denda baten inguruan. Hori guztiori modu errazean egin liteke, inor ikaratu barik, Backfencek software eraginkorra landu baitu zerbitzu horiek eskaintzeko.

Backfence doakoa da, bai berau bisitatzeko edo erabiltzeko. Bertako enpresek ordaintzen dute, publizitate bidez (iragarkiak, orrialde horiak eta iragarki sailkatuak). Hala ere, auzoek nahi dutenean jar ditzakete iragarki sailkatuak musutruk, edozer erosi edo saltzeko, zerbitzuak eskaintzeko edo auto bat bilatzeko.

2005/06/10

IK departamendua sortu da

HUHEZIk departamendu berri bat sortu du: Informazioa eta Komunikazioa (IK). Jon Sarasua eta Iñigo Arriaran irakasleek zuzenduko dute, eta, hasieran, beste lankide hauek izango dituzte beraien inguruan: Joxe Aranzabal, Beñat Azurmendi, Onintza Belategi, Miren Gabantxo eta Mikel Usabiaga.

IK departamendua sortu da modu egokian erantzuteko ikasketa berriei, bereziki Informazio eta Komunikaziorako Giza Zientziei eta Ikus-entzunezko komunikazioari. Departamenduak betebehar hauek izango ditu:
  • Finkatzea zer jakintza arlo garatu behar diren.
  • Eztabaidatzea irakasgaien edukiak eta metodologiak.
  • Lantaldeak sortzea gai akademikoak aztertzeko.
  • Bideratzea irakasleen garapen profesionala.
  • Proposatzea ikerketa proiektuak eta doktore tesiak.
  • Identifikatzea zeintzuk diren gai emergenteak.
  • Indartzea harremanak beste unibertsitateekin.
Gainerako departamenduak
Mondragon Unibertsitatean departamendua da oinarrizko unitate bat, irakaskuntzari eta ikerkuntzari lotua, eta balio du unibertsitate funtzioak planifikatzeko, koordinatzeko eta garatzeko. HUHEZIk horrelako sei departamendu ditu:
  • Hezkuntza prozesuak.
  • Hizkuntza.
  • Administrazioa eta zerbitzuak.
  • Giza zientziak.
  • Enpresa gestioa.
  • Informazioa eta komunikazioa.

2005/06/09

Albisteak eskaripean

Hedabide asko eta asko audientzia galtzen ari dira. Izan egunkariak, izan telebistak edo irratiak, gainbehera oso garbi ikusten da AEBetan. Galerari galga ipintzeko, hainbat hedabide alternatiba teknologiko berriak asmatzen ari dira, jendeak jaso ditzan albisteak bide desberdinak erabilita, bakoitzak nahi duen unean, moduan eta lekuan. Bat-batean, kontsumitzailea gidariaren jarlekua hartzen ari da.

The Wilmington News Journal
Delaware estatuan bada herri bat, Wilmington, eta hor, egunean birritan, goizeko 09:00etan eta arratsaldeko 16:00etan, Patti Pettite kazetariak azken orduko albisteak aurkezten ditu, baina ez etxeko telebistan, baizik eta sarean, Wilmington News Journal egunkariaren webgunean. Klik egin In the webcast izeneko sailean, edo neskaren aurpegian, eta ikusiko duzue.

Jendeak nahi dituenean ikusten ditu albiste horiek. Lehen hilabeteetan, egunero zazpi eta hamar mila ikusle inguruk ikusi zuten albistegia. Horrela, webguneak gero eta irakurle gehiago ditu, paperezkoak bezeroak galtzen dituen bitartean.

USA Today
USA Today egunkariak ere aitortzen du hedabide handiek galdu egin dutela informazioaren monopolioa. Horregatik, saiatzen ari da irakurleari eskaintzen hainbat plataforma, informazioa eskaripean jaso dezan:
  • USAT News Center. Aukera ematen dio hoteletan-eta dagoen jendeari jaso dezan webgunearen bertsio txiki bat, han eragiteko.
  • AvantGo. Softwaren hori erabilita, aukera ematen die irakurleei egunkariaren albisteak jaso ditzaten edozein eskuko ordenagailutan (PDA).
  • Sakelako telefonoa. Ikusmiratu ditzakete egunkariak zer eskaintzen duen uneoro.
  • RSS. Horri esker, irakurleak nonahi jaso ditzake egunkariaren informazioa, albiste biltzaile bat erabilita.
  • Captivate. Bidaltzen ditu albiste izenburuak, eguraldia eta albiste laburrak telebistaren pantailara.
Arbitron Inc. enpresak egindako galdetegi batean, 27 milioi amerikarrek (AEBetako populazioaren %10) adierazi dute nahiago dutela goitik behera kontrolatu zer jasotzen duten hedabideetatik. Batzuek nahiago dute posta elektronikoa erabili; beste batzuek, aldiz, albiste biltzaileak, Bloglines bezalakoak. Horientzat, etorkizuna iritsi da.

2005/06/08

Lanki, Lankidetzaren ikertegia

Lanki ikertegi bat da, Lankidetzaren ikertegia, eta Eskoriatzan dago, Mondragon Unibertsitatearen HUHEZI fakultatean. Jon Sarasua irakasleak zuzentzen du, eta bere egitekoa da ikertzea errealitate kooperatiboa eta autoeraketa, eta hortik gogoeta eta prestakuntza zerbitzua eskaintzea kooperatibei.

Ezaugarriak
Lanki gaztea da oraindik, baina nortasuna sendoa du, ezaugarri hauekin:
  • Diziplinartekotasuna. Lankidetza giza zientzien ikuspegitik aztertzen du.
  • Gaztetasuna. Zortzi ikertzailek dihardute Lankin, laguntzaile sare zabal batekin elkarlanean.
  • Lotura eta autonomia. Lanki lotuta dago kooperatiba eragileekin, baina autonomoa da erabat.
  • Eleaniztasuna. Euskaratik abiatzen da Lanki, eta irekita dago beste hizkuntzetara.
  • Irekitasuna. Lanki irekita dago, bereziki munduaren Hego aldeko eragileei begira.

Idazkiak
Lankik webgune dinamiko bat sortu du, hiru hizkuntzatan, eta hor baliabide asko ezarri ditu, bisitariak erabiltzeko. Interesgarriena Idazkiak izenekoa izan daiteke, non irakurleak aurkituko baititu gogoeta testuak autoeraketaren inguruan, eta hainbat ikerlanen emaitzak. Hor sartzen denak gai hauen inguruko idazkiak aurkituko ditu:
  • Autoeraketa.
  • Arrasateko Kooperatiba Esperientzia.
  • Kooperatibismoa eta Gizarte Ekonomia
  • Garapenerako lankidetza kooperatiboa.
Lanki Forum
Irakurri ez ezik, nabigatzaileak aukera izango du eztabaidatzeko Lankiren webgunean, hor txoko bat baitago horretarako: Lanki Forum izenekoa. Izan ere, foro horren helburua da eztabaida piztea kooperatiben eta autoeraketaren gainean. Batzuetan idazkiak izan daitezke abiapuntu eztabaidarako, baina ekarpenak edonondik etor daitezke.

Kudeatzaile batek kudeatuko du foroa, eta bertan parte hartzeko izena eman behar da aurretik. Euskara eta gaztelania erabili ahal izango dira foroan.

Argitalpenak eta ikerlerroak
Lankik hainbat liburu argitaratu ditu, eta ikertzen segitzen du, gogoeta eginez kooperatibek zer behar eta hutsune dituzten etorkizunari buruz.

Sartu webgunean eta bertan saltseatu apur bat. Kooperatibagintzak kezkatzen bazaitu, bueltatuko zara.

2005/06/07

Edukalibre

Europan hiru unibertsitate elkarlanean ari dira Edukalibre proiektua lantzen, Europako Batzordearen babesarekin, Sokrates/Minerba programaren barruan, zeinek bultzatzen baitu informazioaren eta komunikazioaren teknologia irakaskuntzan. Edukalibre proiektuaren helburua da aurkitzea bide berriak hezkuntza materialak sortzeko, software librean oinarrituta.

Dagoeneko Edukalibre proiektuak kaleratu du bere softwarearen lehen bertsioa, eta horren bidez, unibertsitate horietako ikasleak zein irakasleak gai izango dira testuak sortzeko elkarlanean. Proiektuaren produkturik behinena da Edukalibre izeneko plataforma, zeinek baititu hiru modulu:
  • Conversion Tools. Bihurtzen ditu dokumentu elektronikoak hainbat formatutan: Pdf, OpenOffice edo HTML.
  • Collab. Errazteko erabiltzaileei sistemarekin elkar eragitea.
  • Repository Manager. Programen bertsio diferenteak gorde eta kudeatzeko.
Gorago aipaturiko unibertsitateak dira Leedsko Unibertsitatea (Bretainia Handian), Karlsruheko Unibertsitatea (Alemanian) eta Rey Juan Carlos Unibertsitatea (Espainian).

2005/06/06

Nola komunikatzen dute komunikatzaile onek?

Joan den urtarrilean Steve Jobs ikusi nuen nola aurkezten zituen Apple enpresaren berrikuntzak ez ezik, baita bere enpresaren ikuskera eta ametsak ere. Bera San Frantziskon zegoen, MacWorld erakustazokan, eta ni Elorrion, ordenagailuaren aurrean, Quicktime bideo bat ikusten.

Steve Jobs bakarrik zegoen agertokian, eta aurrean zuen jende mordoa, antzoki handi batean. Bere atzean, berriz, pantaila handi bat, eta han diapositibak baliatzen zituen bere mezua azaltzeko. Bukaera aldera, U2 taldeko bi kide aurkeztu zituen, abesti pare bat jo aurretik.

Aurkezpen hura zoragarria iruditu zitzaidan: ondo prestatua, argia, eta emozio puntu batekin, nahiz askotan bat-batekotasun itxura engainagarria ere bazuen. Beti eman dit atentzioa jende horrek nola prestatzen dituen aurkezpen hain eraginkorrak.

10 sekretu ondo komunikatzeko
Orain, ostera, liburu hau aurkitu dut, 10 sekretu erraz munduko enpresa komunikatzailerik onenenak, eta hor Carmine Gallo kazetariak elkarrizketatu ditu hainbat enpresatako buruak —Steve Jobs bera, Richard Branson, Howard Schultz…—, eta ematen ditu hainbat aholku, uler dezagun nola jende horrek bat egiten duen entzuleekin.

Formulak, antza, baditu hainbat osagai: bizitasuna, inspirazioa, prestakuntza, argitasuna, laburtasuna, eta soiltasuna. Hori guztia, aurkezpen ikusgarri batean bilduta.

Komunikazioaz kezkatzen garen guztiok kontuan hartu beharko dugu liburu hau. Nik, behintzat, badut irakurtzeko asmoa.

2005/06/03

Erreportaje saria kazetari gazteentzat

Laster 2.000. zenbakia iritsiko duela-eta, Argia astekariak lehiaketa bat antolatu du, saritzeko kazetari gazteek egindako erreportajerik onenak.

Lehiaketa honetan 30 urtez azpiko guztiak aurkeztu ahal izango dira, eta lanak urriaren 28a baino lehenago entregatu behar. Sari handia 600 eurokoa izango da, baina guztira hiru sari eta bi akzesit emango dira.. Lehiaketaren oinarriak, hemen ikusiko dituzue.

2005/06/02

Kirmen Uribe, hauspoa zabalik

HUHEZI bezalako leku batean lan egiteak badu alde onik, eta bat da, dudarik gabe, sarri samar aukera ematen dizula jende bereziari entzuteko. Atzo izan genuen egun horietako bat, Kirmen Uribe izan genuen-eta hizlari. 34 urte ditu Kirmenek, ume aurpegia du eta ahots fina. Hala ere, ikasgelaren akustika negargarria gorabehera, aingeruei bezala entzun zitzaion, han geunden guztiok mutu baikeunden berari entzuten. Barre asko egin genuen, baina, berak egindako barreei erantzunez, seguru asko.

Idazlearen lanaz hitz egin zigun Kirmenek, “etenik gabeko ibaia” deitu zion. Lanak buruan sortzen dira lehenik, esan zuen, eta gero paperera pasatzen dira. Azaldu zigun nola azken aldi honetan poesiak galdu duen artifizioa, benetakotasuna irabazteko, eta nola tradizio frantsesetik anglosaxoira pasatu garen, irakurle garen aldetik.

Idazlearen bokazioaz egin zigun berba, eta ofizioaz, “baina bokazioa, ofizioa eta formazioa ez dira nahikoa…, pertsona behar da, eta pertsona horrek nola ikusten duen errealitatea; horrek egingo du lan bat berezia”. Ildo horri jarraiki, “poema batek oihartzunak sortu behar ditu irakurleengan, harriak uretan bezala, zeharka jaurtitzen denean”.

Baikor azaldu zen Kirmen Uribe: “garai interesgarria bizi dugu; lehen estuasun handia zegoen euskal literaturan. Gaur egun, ostera, gauzak lasaiago daude, zabalago dugu hauspoa”.

Hitzaldian zehar sei poema irakurri zigun, horietako bat ineditoa, eta aurreratu zigun nobela bat idazten ari dela, zelan aldatu den itsasokoen bizimodua. Txalo mordoa jaso zuen, benetako txaloak.

2005/06/01

Orientatzaile batekin hizketan

Egun hauetan ikasle asko aukeratu beharrean daude non egin unibertsitate ikasketak. Une larriak izaten dira askorentzat, ez baitakite garbi zer egin, eta non. Horregatik, Mari Jesus Ansolarengana jo dugu, orientatzailea Arrasateko Institutuan. Gure elkarrizketatua Elgoibarren jaio zen, pedagogoa da, eta urte dezente egin ditu orientatzaile moduan Bergaran, Eibarren eta Zarautzen.

—Noiztik zara orientatzailea?
—Aurtengoa da nire zortzigarren ikasturtea. Bai aurretik bai tartean, beste lan batzuk egin izan ditut. Ikastetxe ezberdinak ezagutzeko aukera izan dut, eta azpimarratu nahiko nuke lanpostu honetan zein garrantzitsua den estabilitatea izatea.

—Zer ezaugarri behar ditu orientatzaileak?
—Ikastetxearen arabera, Orientazio Departamentuak partaide gehiago edo gutxiago izango ditu. Departamentduko burua izango da, eta, besteak beste, halako funtzioak edukiko ditu:
  • Orientabide Plana eta Tutoretza Plana egitea.
  • Aholkuak ematea eta koordinatzea irakasleak tutoretza lanetan.
  • Ikastetxeko batzorde pedagogikoaren lankidetza izatea.
  • Irakasleekin batera aztertzea ikasleek ikasteko dituzten zailtasunak eta aholkuak ematea.
  • Ikasleen orientabide pertsonal, akademikoa.
  • Ikastetxean sortu ahal diren jokabide eta elkarbizitza arazoei aurre hartzea.
  • Hezkuntza premia bereziko ikasleei arreta ematea…
—Zer harreman dituzue ikasleekin?
—Ikaslea taldeko partaidea da eta talde bakoitzak bere tutorea du. Tutorea izango da ikasleen jarraipena egingo duena eta guk, lan hori egiten lagunduko diegu. Badaude zenbait ikasle bakarkako elkarrizketak eskatzen dituztenak, informazio zehatza eskatuz (non ikasi daitekeen interesatzen zaion karrera, “notas de corte”, irteerak…), eta beste batzuk erabaki hartze prozeso horretan laguntza eskatzen dutenak, oso galduta sentitzen direlako. Azken horiek jarraipen estuagoa eskatzen dute.

—Zer bilatzen dute ikasleek zer karrera egin erabakitzeko orduan?
—Ikasleentzat ez da momentu erraza, erabaki horrek suposatzen duenengatik: ezagutzen duten ingurua, lagunak… utzi eta egoera berriak, lagun berriak, erabakiak hartu behar dituzte. Gai horren inguruan pentsatzen hasten direnean, aurkitzen dituzten zailtasunengatik, atzeratzeko joera dute ikasle askok. Horregatik, bai ikastetxean, baita etxean ere, gai honen inguruan, hitz egin behar dute, informazioa bilatu behar dute… animatu behar ditugu, jakinda, beraiek hartu behar dutela erabakia.

—Zer karrera daude puri-purian?
—Bizi garen ingurua kontuan hartuta, alde batetik ingeniaritza teknikoak, eta enpresarekin lotuta dauden titulazio unibertsitarioak. Lanbide Heziketako Goi Mailako zikloek ere indar handia dute. Bestetik, azken urteotan ikasleen tendentzia da ziklo laburreko ikasketak egitea, nahiz eta, agian, gero ikasten jarraitzeko asmoa izan; baina, gutxienez, titulu bat izatea hiru urte igarota.

—Baduzue harremanik orientatzaileen artean?
—Bai, eta beharrezkoa dela esango nuke. Bailarako orientatzaileak elkartzen gara hilean behin Eibarko Berritzeguneko aholkulariarekin. Lantzen diren gaiak:
  • Berriak aurkeztu eta komentatu.
  • Materiala aurkeztu.
  • Esperientziak trukatu.
  • Formazioa.
—Nolako prestakuntza duzue orientatzaileek?
—Psikologian edo Pedagogian lizentziatuak gara. Lan esparru zabala dugunez, beharrezkoa da etengabeko prestakuntza, ikastetxeko aholkulari lana egin behar dugunez gero (gai orokorrak edo zehatzak).

—Zer harreman duzue unibertsitateekin?
—Unibertsitateak antolatzen dituen orientazio ekintzen berri ikasleei heldu arazten diegu: ate irekietako egunak, hitzaldiak…

—Eskerrik asko eskaini diguzun arretagatik.
—Eskerrak zuei.