Komunikaldiak: Ana Urkizaren hitzaldia

Komunikazio korporatiboa enpresa txiki eta ertainetan: iragana, oraina eta etorkizuna.

Sarrera honen helburua komunikazioaren kontzeptua enpresa barruan kokatzea litzateke. Hau da, komunikazioa, enpresaren politika orokorraren baitan kokatzea edo, beste era batera esanda, komunikazioa, enpresa une oro hartuz doan erabaki estrategikoen eta operatiboen artean txertatzea.

Oso hedatua da, gaur egun, “enpresak, komunikatu gabe, ezin du bizi” dioen esaera. Baina esaera irauli egin beharko genuke, beharbada, esanez, gaur egun, ez dagoela komunikatzen ez duen enpresarik. Eta hortxe dago kakoa. Hain zuzen ere, enpresa asko baitago komunikazioa planifikatzen ez dutenak eta, are gehiago, komunikazioari lehen mailako garrantzia ematen ez diotenak.

Esan berri dudana, beharbada, azalekoa irudituko zaizue, hutsala. Baina gaur egun, oraindik, askotariko enpresak dira, kudeaketa plana abian jartzen dutenean, kudeaketa plan horrekin konplitzeari eskaintzen dizkiotenak beren ahalegin guztiak eta komunikazioa, beti ere, bigarren edo hirugarren plano batean gelditzen da, gehientsuenetan, kudeaketa plan horretan ez delako txertatzen.

Komunikazioaren funtzioak, komunikazioaren helburuak, komunikazioaren kokapena enpresaren baitan, oraindik, berriak ditugu enpresa askotan. Eta are gehiago, enpresa txiki eta ertainetan.

Puntu honetara helduta, enpresaren baitan komunikazioak duen balioa azaldu nahi nuke, era sinple batean:

• Komunikazioa, gure enpresa besteengandik bereizteko balio duen marka edo ñabardura da.
• Komunikazioa, enpresen lehiakortasuna neurtzen duen faktorea da.

1.1. Enpresaren errendimendua

a. Diskurtsoa eta praktika

Enpresa ororen helburua, etekinak izatea dela ulertzen dugu. Eta helburu hori lortzeko, enpresak bi estrategia erabiliko ditu nagusiki:

Estrategia praktikoa: EGITEN DUENA

Estrategia diskurtsiboa: ESATEN DUENA

Enpresa batzuek, bi estrategiak batera bideratzen eta gidatzen dituzte. Eta komenigarria da, estrategia praktikoak eta estrategia diskurtsiboak formulazio bera izan dezaten.

Horrela bada, komunikazioaren helburua da:

• Enpresaren estrategia diskurtsiboa eta praktikoa integratzea, bat egitea
• Enpresaren barne komunikazioa, komunikazio komertziala, komunikazio korporatiboa eta komunikazio instituzionala bat egitea, integratzea.

Hau da, diskurtsoa eta praktika bateratzea eta diskurtsoa bera ere, mezua, bere izaera ezberdinetan, bateratzea.

b. Enpresaren helburua: etekin ekonomikoa eta etekin soziala.

Esan berri dugu, enpresaren helburua etekinak lortzea dela. Baina etekin horiek izan daitezke ekonomikoak edo eta sozialak.

Etekin ekonomikoak, besteak beste, enpresaren jarduera tekniko, komertzial, finantzari eta produktiboari esker erdietsiko dira. Eta etekin sozialak, ostera, enpresak bere jarduera ekonomikoari esker gizarte bati eskaintzen dion onuraren irakurketatik erdietsiko dira. Baina galdera da: etekin sozialak ere termino ekonomikoetan bakarrik baloratu eta neur al daitezke?

Hemen, komunikazioaren alderdi ukiezinarekin egiten dugu topo. Azken finean, amankomunean eta harremanean jarriz, komunikazioak ukiezinak diren ideiak, asmoak, irudiak eta zaporeak kudeatzen baititu.

1.2. Enpresaren legitimitatea eta identitatea

Enpresaren identitatea edo nortasuna egiturak, sistemak eta errepresentazioek osatzen dute. Identitateak bi osagai ditu: imaginarioa (hau da, langileek beren enpresaz duten irudia, langileen printzipio moral eta profesionalak, eta enpresarengan eragina duten kanpo eta barneko taldeak... besteak beste) eta produkzio sinbolikoa (hau da, lehendakariaren diskurtsoa, denboraren antolaketa, espazioaren antolaketa, mitoak, ohiturak, tabuak... besteak beste).

Komunikazioaren ikuspegitik, legitimitatea enpresak bere ingurunearekin duen harremana da. Eta identitatea, enpresak bere langile eta publikoentzako daukan izaera.

Komunikazioak, aitzitik, identitateaz hitz egiten digu bakarrik. Zertarako? Legitimitatea lortzeko. Komunikazioak, beraz, gure enpresa legitimatzen du.

1.3. Komunikazioaren funtzioak

Komunikazioaren funtzioak hiru dira nagusiki:

• Harremanetan jartzea
  
• Amankomunean jartzea
  
• Mugimenduan jartzea

Eta hau adierazteko, aforismo ingeles hau jotzen dut egokitzat:

TELL ME BUT I´LL FORGET

SHOW ME AND I´LL REMEMBER

INVOLVE ME AND I´LL ACT

2. ATALA: KOMUNIKAZIOA NOLA ULERTU ETA GARATU DEN IRAGANETIK GAUR EGUNERAINO. Zertzelada hainbat.

Duela hamarkada batzuk, eta ez dira hainbeste, 50. eta 60. hamarkadaz ari gara, enpresen helburu nagusia PRODUZITZEA edo EKOIZTEA zen. Merkatuaren eskaerari erantzutea. Merkatuak, momentu hartan, gehiago eskatzen zuen; premia handiagoa zegoen merkatuan, ekonomiak erantzuteko zuen gaitasuna baino. Hau da, eskaria handiagoa zen eskaintza baino.

Urte gutxiren buruan, eskaria eta eskaintza parekatzera heldu zen, ordea. Produktuak biderkatzen hasi ziren. Oparotasunaren gizartearen atarian kokatu ginen. Eta atari honetan, KOMERTZIALIZAZIOA ezagutu genuen. Hau da, produktuen gaineko hautua zuzentzeko profesionalak eta hauen ezinbesteko jarduna. Eta honekin batera garatu ziren MARKETINA eta MARKA kontzeptuak.

80. hamarkadaz geroztik, eta areago, 90. hamarkadan sartuta, produktuetan eta marketan ez ezik, enpresaren irudian dagoela bereizgarritasuna eta lehiatzeko modua ulertu da. Eta, beraz, produktuez eta markez gain, enpresak eta erakundeak dira publiko hartzaileari hurbilarazi nahi zaizkionak.

3. ATALA: KOMUNIKAZIOAK ZERTARAKO BALIO DUEN

3.1. Errealitate berri baterantz: baloreak jomuga.

Historia pixka bat egitera ausartuz gero[1], komunikazioak barnebiltzen dituen zereginetan ezagutzen, lehena, publizitatea izan da (egun, ikuspegi orokorrago batetik eta publizitateaz haraindi dauden ekimenak ere ulertzen dituelarik, kanpo komunikazioaz mintzatu ohi gara); gero, harreman publikoak ezagutu genituen (batez ere, bezeroari dagokion harrera egiteko erabilitako profesional eta tresnak); ondotik, prentsa bulegoak (komunikabideekin harremanetan jartzeko lan-sailak); eta azkenik, barne komunikazioa (langilegoarekiko komunikazioa sustatzeko atala).

Gaur egun, betebehar guzti hauek, dimentsio jakin bat hartu dute erakundeetan, espezializazio sakona eskatzen dute, eta maila horretan, esperientzia ezberdinak ezagutzen ari gara.

Errealitate honetan, komunikazioak ikuspegi edo definizio ezberdinak izan ditu, hala nola: kazetaritzaren ikuspegitik, komunikabideekiko harremanak eta harreman publikoak landu dira batik bat. Enpresa eta erakundeen ikuspegitik, publizitatea, marketina eta irudia; eta giza ikasketen arlotik, barne komunikazioa eta lan-taldeen egituraketa berriak.

Komunikazioaren funtzio nagusia amankomunean jartzea dela esan dugu atarian. Komunikazioaren zirkuluan parte hartzen duten alderdi ezberdinen arteko harremana sustatzea (dela enpresaren eta bezeroen artekoa, dela zuzendaritzaren eta langilegoaren artekoa...), aipatu alderdion arteko afinitate mailarik altuena lortu asmoz. Afinitate faktore hau, egun, ez da merkaturatzen den produktu edo zerbitzuetan kokatzen, komunikazioan baizik.

Komunikazioa, beraz, enpresek beren identifikaziorako darabilten tresna bilakatu da; komunikazioa, enpresen lehiakortasunerako ezaugarri nagusienetarikoa bihurtu da; komunikazioak, finean, bizitza, sinesmen eta jarrera ereduak proposatzen dizkigu.

Horrela bada, komunikazio kabinetea edo komunikazioaren funtzioa enpresaren baitan helburu zehatz batekin sortzen da: eragina izateko helburuarekin, alegia. Eta eragina duen heinean, gizartegintzaren eragile dinamiko den neurrian, gizartea egiten ari da.

Marka jakin bat saltzeko abian jarriko dugun publizitate kanpaina jadanik ez da ekintza komunikatibo hutsa izango, hots, igorleak egituratutako mezu baten aurrean hartzaileak ez du berehalakoan erreakzionatuko eta erosiko. Komunikazio kabineteen edo sailen helburua, hartzaileak iragarki edo komunikazio horretan agertzen diren gainontzeko zeinu edo sinboloekin bat egitea izango da.

Eragin eremu bikoitzaz topo egingo dugu, beraz: epe laburrera enpresari edo erakundeari errentagarri izango zaizkion estrategien diseinuak izango duena batetik, eta erakunde edo enpresa horiek epe ertain edo luzera begira prestatu nahi duten gizartearen heziketa, bestetik.

Laburbiltzeko, gaur egungo erakundeek ideiak eta baloreak transmitituz irabazi eta lortu nahi dute bai irudia, bai dagokien edo espero eta behar duten merkatu partea.

3.2. Komunikazio kabineteen edo sailen eragina gizartegintzan

Komunikazio kabineteen edo sailen zereginari buruzko definizio edo zehaztapen bat eman beharko beharko bagenu, komunikazio kabineteak, gaur egun, gizarte eraikitzaileak direla esango genuke: komunikazio kabineteek edo sailek eragina dutela gizartean, alegia. Eragin berarizkoa. Eragin nahitazkoa. Eragin aurrez pentsatua, kalkulatua eta neurtua.

“Gizartearen eraikitze” lan horretan, hala ere, mailaketa edo esparru ezberdinak daude eta komunikazio kabineteek edo sailek ondoko alor hauexetan eragiten dute:

• Alor informatiboan edo periodistikoan: edozein enpresa edo erakunde, informazio iturri den neurrian (pasiboki eta aktiboki), maila orokorrean zein zehatzean, informazioaren munduaren parte da (iturri gisa, informazio egituratzaile zein informazio emaile bezala.
• Alor publizitarioan: komunikazio kabinetea daukan enpresa edo erakundea merkatu jakin batean dago eta bere produktu edo zerbitzua merkatu horretan ezagutarazi beharko du, horretarako, publizitateaz baliatuko delarik. Publizitatearen kasuan ere, enpresa edo erakundea, informazio egituratzaile eta igorlea da.
• Alor ekonomikoan: edozein enpresa edo erakundek gizartean balioa eragiten edo gizarteari balioa eransten dion neurrian, alor ekonomikoaren eragile da.
• Giza alorrean: enpresa edo erakundeetan barne komunikazioa abian jartzen denean, gizakiengan eragin zuzena dute komunikazio kabinetearen bidez igorriko eta helaraziko diren mezuek.
• Produkzio katean: lan-informazioari esker, lan egiteko modu zehatzak eta berriak azaltzen zaizkio lanarigoari, eta informazio honen jabe izateak, produkzio katean eragin zuzena dauka.
• Autoaskitasun mailan: komunikazioak, informazioak, langileak autonomoagoak eta askeagoak egiten ditu.

Komunikazioak gizartean duen eragin hau ez da, hala ere, berez sortzen. Komunikazioaren lana eta honek erakundearen barruan hartzen duen rola, aldez aurretik diseinatua eta planifikatua dago. Horrexegatik du, hain zuzen ere, gizartegintzan eragina. Eragina izan dezan egituratzen delako eta txertatzen erakundearen baitan.

3.3. Enpresa komunikazioa: gizarte eragile berria

Komunikazioaren zeregina baloreak (eta zergatik aitortu ez, ideologiak ere bai) transmititzea eta saltzea dela esan daiteke. Baloreek egingo baitituzte enpresak ezberdin eta merkatuak hurbilago sentituko baititu.

Badirudi, beraz, erakundeek gero eta argiago utzi edo agertu behar dutela zein den beren nortasuna. Kontsumitzaileok, eta gizarteak, orobat, halaxe eskatzen diegu, eta ondorioz, nortasun horri dagokion enpresa-irudia eskaini behar digute. Gero eta argiago defendatu behar dute nortasun horri dagozkion balio korporatiboak. Eta beraz, balio korporatibo horiei dagozkien mezuak landu eta kudeatu beharko dituzte.

Gizartea heziz doa. Produzkioaz gain, erakundeei gizartearekiko konpromezua ere eskatzen zaie eta konpromezu horretan erakundeek beren baloreak transmititu eta balore horien alde lan egin beharko dute. Erakundeek, aitzitik, gizartearen baloreekin bat egiten duten nortasuna eta balio korporatiboak eraikiko dituzte. Eta zubi-lan horretan, komunikazioa izango da gizartearen eta erakundeen arteko bitartekaria. Horretarako sortzen eta planifikatzen da.

Komunikazioari esker, balio jakin batzuk transmitituko zaizkio gizarteari[2], balio efektiboak izango direnak, eta gizarteari hazten lagunduko dion konpromezua hartzen duten erakundeek egingo dute gizartea eta kultura. Bitartekariak, guzti hori ahalbidetuko duten esku zuriak, esan bezala, Komunikazio Kabineteak edo sailak dira, beraiek bilakatzen direlarik, azken finean, albistegarri diren “egia” nagusien jaun eta jabe.

4. ATALA: KOMUNIKAZIO POLITIKAK PRAKTIKAN, ENPRESA TXIKI ETA ERTAINETAN

4.1. Atarikoak

· Komunikazioa kontzeptu estrategikoa da

Quinn[3]-en arabera, estrategia zera da: “erakunde baten helburuak, politika eta jarduera nagusiak ikuspegi koherente batean barnebiltzen duen plana edo araua”. Autore honentzako, erakundeak bere helburuak lortzeko praktikan jarriko dituen jardueren marko teorikoa izango da estrategia.

Definizio honi, Majluf[4]-ek honako idea hau gehitzen dio: estrategia erakundearen marko teorikoa izango da eta marko teoriko horrek erakundearen jarraipena gidatuko du denboran zehar eta inguruak eskatzen dituen aldaketei egokitzeko gaitasuna emango dio, beti ere, erakundearen izaerarekiko koherentzia mantenduz eta bermatuz.

· Komunikazioaren estrategiak enpresaren estrategia nagusiari erantzun behar dio

Costa-k[5] adierazten duen bezala, “ikuspegi korporatibista batetik, erabaki estrategikoak modu berezi batez hedatzen dira bektore handietara”. Honekin zera esan nahi digu Costak: enpresarentzat giltzarri diren komunikazio erabakiak estrategikoak direla, modu integratzaile batean jardunez gero, indar bateratzailea hartzen dutelako, proiekzio jakin bat ematen diotelako, eta enpresarentzako funtsezkoak diren bektoreak bateratzen dituelako, denboran planifikatuz.

Hallet[6]-ek, gai honen inguruan, zera dio: “Komunikazio estrategiak epe luzera hartzen du zentzua, hau da, enpresaren osagai eta baliabide guztiak kontuan hartzen dituenean”. Eta Sanz[7]-ek zera esanez biribilduko du estrategiaren ideia hau: “Komunikazioaren estrategia erabakiak hartzeko eta jardunbideak zehazteko arau multzo bat da, enpresari laguntzen diotenak modu ordenatu eta egituratu batean aurrez zehaztutako helburuetarantz lerratuz”.

Arestian esan bezala, komunikazioa enpresaren estrategiei erantzuteko tresna da. Komunikazioak gure enpresa besteengandik bereizteko balio du, enpresen lehiakortasuna neurtzeko faktorea da. Hori dela eta, enpresaren eginkizun guztien oinarrian egon behar du komunikazioak.

Komunikazioak enpresaren sistema zurruna eta sistema ahula bateratuko ditu. Sistema zurrunean, produktuak, zerbitzuak eta merkatua, antolakuntza sistema eta erabakitze organoak, planifikaziorako eta kontrolerako prozedura teknikoak, eta bere ezagutza teknologiko eta komertziala izango ditu. Sistema ahulean, ostera, enpresaren ikus identitate korporatiboa, kultura korporatiboa eta komunikazio korporatiboa izango ditu enpresak.

Eta kontzeptu guzti hauek, estrategia baten barruan bilbatu beharko dira, koherentzia bat eman eta enpresaren estrategiei beren-beregi erantzuteko.

Ikuspegi horrek izaera estrategikoa izango du batetik, hau da, enpresaren baliabideen eta inbertsioen arabera egituratuko da, epe luzera, ertain zein laburrera komunikazio ekimenak zeintzuk izango diren eta nola programatuko diren zehaztuko direlarik. Eta bestetik, estrategia horrek, izaera operatiboa izango du, hau da, urtero berrikusten dena eta aurrekontu jakin bati atxikia izango dena. Azken honi, komunikazio plana deitzen diogu.

4.2. Komunikazio estrategiaren diseinua

Komunikazioaren garrantziaz eta ezinbestekotasunaz konturatu ondoren, ordea, nola eta nondik hasi, komunikazioaren estrategia hori diseinatzen?

Komunikazio estrategia, helburu jakin bat lortzeko diseinatuko ditugun ekimen eta mezuak planifikatzeko marko dinamikoa izango da. Zentzu honetan, komunikazio estrategia enpresa edo erakundearen plan estrategikoarekin bat etorri beharko da. Are gehiago, enpresa edo erakundearen plan estrategikoaren baitan gauzatu beharko da.

Komunikazio estrategia planifikatzeko metodologiak bi ildo nagusi ditu: azterketa ildoa eta diseinu estrategiaren ildoa.

4.2.1. Azterketa ildoa

Azterketaren ildo honetan, honako elementu hauek izango ditugu aztergai:

a. Publiko objektiboa: lehendabizi, gure enpresa edo erakundearen publiko objektiboa zein edo zeintzuk diren identifikatu eta aztertu beharko ditugu. Ondo bereizi beharko dira zeintzuk diren publiko errealak, zeintzuk potentzialak, eta zeintzuk publikoa izatea nahiko genituzkeenak.

b. Segmentazioa eta hierarkizazioa: publiko objektiboak zeintzuk diren zehazten ditugunean, enpresaren edo erakundearen beharren eta interesen arabera segmentatu eta hierarkizatuko ditugu.

c. Komunikazioaren kontsumorako ohituren azterketa: puntu honetan, informazioa jaso edo eskatzeko ohiturak, erosketa ohiturak eta eskaintzen den zerbitzu edo produktuaren erabilera ohiturak aztertuko dira.

d. Diskurtso konparatua: enpresa edo erakundearen lehiakide zuzenak eta zeharkakoak zeintzuk diren zehaztuko dira.

e. Bereizgarritasun kontzeptuala: enpresa edo erakundearen ezaugarri edo bereizgarri nagusiak zeintzuk diren zehaztuko dira. Bereizgarri batzuk oinarrizkoak izango dira, hau da, enpresa edo erakundearen aktibitateak edo sektoreak derrigorrez eskatzen edo suposatzen dituenak. Besteak, ordea, bereizgarri propioak dira, hau da, gure enpresa edo erakundea besteengandik bereizteko balioko dutenak.

f. Nabaritasun azterketa: publiko ezberdinek gure enpresa edo erakundeaz duten ezagutza gradua jakiteko, nabaritasun azterketa egin behar da.

4.2.2. Diseinu estrategiaren ildoa

Aurreko ildoa azterketarena bada, honako hau, estrategiak zehazten hasten garenekoa da. Honakoak dira, beraz, komunikazio estrategia zehazteko pausoak:

1. Publiko objektiboa: gure enpresa edo erakundearen publiko objektiboa zein den zehaztuko da. Publiko objektibo hau izango da komunikazio estrategiaren oinarri nagusia.
2. Helburua: komunikazio estrategiaren helburua zein den zehaztuko da.
3. Kontzeptu bereizgarriak zehaztea: zehaztutako publiko objektiboarengan enpresak edo erakundeak jarri duen helburua lortu ahal izateko, diskurtso bat egituratu beharko da eta diskurtso horrek mezu bat edo gehiago izan ditzake bere baitan. Diskurtso horixe izango da gure enpresa edo erakundea besteengandik bereiziko duena: publiko objektiboari gure zerbitzuen, produktuen edo gure berri emateko erabiliko ditugun komunikazio baliabideak.
4. Kontzeptu integralaren eraikuntza: derrigorrekoa da asmatzea, komunikazio estrategiaren baitan zehaztuko ditugun diskurtso, mezu eta euskarri guztiak integratuko edo bateratuko dituen kontzeptu bat. Normalean, ideia bat izaten da. Kontzeptu honek gure komunikazio estrategia besteenarengandik bereiztea eta gure komunikazio ekimenek edo kanpainek denboran irautea lortu behar dute. Kontzeptu integral honen eraikuntzan kontuan hartuko ditugun elementuak honakoak izango dira: bereizgarritasuna, gailentasuna, iraunkortasuna, ukiezintasuna, sinesgarritasuna eta bideragarritasuna.
5. Erantzukizunak: komunikazio estrategiak enpresa edo erakundeko sail ezberdinak koordinatuta egotea eskatuko du, hala nola: giza-baliabideetako saila, harreman publikoen saila, publizitate saila eta marketin saila.
6. Helburu ekonomikoak: helburu ekonomikoak neurtzeko hainbat sistema erabil daitezke: salmenta kopuruen arabera, merkatu kuotaren arabera...
7. Komunikazio helburuak: argiak eta garbiak izan behar dira. Eta gainera, enpresa edo erakundearen helburu ekonomikoekin bat etorri behar dute.
8. Inbertsioa: komunikazio estrategiarentzako esleitzen den aurrekontua, lortu nahi diren helburu estrategikoen eta enpresa edo erakundearen inbertsio ahalmena kontuan hartuta kalkulatu beharko da.
9. Komunikazio plana: komunikazio estrategia bat abian jartzeko, komunikazio plan zehatz bat behar da, hau da, komunikazio ekintza bakoitzeko aktore bakoitza noiz abian jartzen den eta noiz bukatzen duen argituko duen planifikazioa.
10. Adierazleak edo neurgailuak: komunikazio ekimenen eraginkortasuna neurtu ahal izateko, neurgailu kuantitatiboak eta kualitatiboak erabiliko dira.

Bukatzeko, esan, komunikazioaren gestioak edo kudeaketak, oinarrizko pausu hauek igarotzea eskatzen duela:

1. Ikerketa
2. Azterketa eta interpretazioa
3. Diseinu estrategikoa
4. Zuzendaritza eta kudeaketa
5. Integrazioa
6. Ebaluazioa eta jarraipena

5. Komunikazio esparrua zehaztu

Gure enpresa edo erakundearen azterketa egin dugunean, helburu estrategikoak ezagutu, enpresa edo erakundearen aukerak eta mehatxuak, ahuleziak eta indarguneak (komunikazioari dagozkionean, batik bat)..., badakigunean zeintzuk diren enpresa edo erakundearen ildo estrategikoak eta epe labur, ertain zein luzerako lortzea aurreikusi dituen emaitzak, eta bestalde, enpresak edo erakundeak dituen baliabideak, komunikazio esparrua zehazten da. Beste era batera esanda, komunikazio ekimenak zein esparrutara helaraziko diren edo gure enpresa edo erakundearen estrategia zein esparruko komunikazio ekimenetan oinarrituko den zehazten da.

Enpresa edo erakunde bakoitzak bere esparru edo egituratze propioa egingo du, dituen beharren (enpresa edo erakunde estrategia zein estrategia komunikatiboa) eta baliabideen arabera (baliabide ekonomikoak zein giza baliabideak).

Ondoko lerrootan, edozein enpresa edo erakunderentzat baliagarri izan daitekeen eta komunikazioaren esparru guztiak aurreikusiko lituzkeen egitura proposatzen da. Komunikazio esparru nagusiak, hauek izan ohi direlarik:

1. BARNE KOMUNIKAZIOA: gure enpresa edo erakundearen barne komunikazio plana zehaztea eta egituratzea izango da atal honetan komunikazio departamentuaren edo sailaren egitekoa.
2. PRENTSA BULEGOA: enpresak edo erakundeak kanpora begira izan nahi duen oihartzuna, eta batez ere, komunikabideen alorrean lortu nahi duen eragina zehazten duenean, prentsa bulegoaren zereginak zeintzuk izango diren zehaztuko ditu. Prentsa bulego honen zeregin nagusiak, gure enpresa edo erakundearen irudia eta sortuko dituen albisteak ezagutzera emateko komunikabideak hautatu, hauekiko harremanak zaindu eta albisteen eta informazioaren kudeaketa jarraitua egitea izango da.
3. IRUDI KORPORATIBOA: enpresa edo erakunde baten irudi korporatiboaren osagai nagusiak ikus identitatea, kultura korporatiboa eta aurreko bi elementu hauen gaineko komunikazioa dira. Hori dela eta, gure enpresa edo erakundearen irudi korporatiboa zaintzeko, gure komunikazio planean ekintza zehatz batzuk sartu beharko dira ikus identitatea eta kultura korporatiboa hedarazteko. Hori dela eta, esparru edo sail honen egiteko nagusia, Irudi Korporatiboaren Eskuliburua eta Produktu eta Marken politika Eskuliburuak zaintzea eta betearaztea izango da.
4. HARREMAN PUBLIKOAK: gure enpresa edo erakundeak ezinbestekoa du beste enpresa edo erakundeekin harremanetan jardutea. Dela sinergiak eta ezagutza partekatzeko (harreman ekonomikoak), dela saltzeko (harreman komertzialak), dela herri jakin bateko industria, zerbitzu edo kultura sarearen parte direlako (harreman politikoak)... Hori dela eta, gure enpresa edo erakundearen komunikazio planak beste erakundeekin izango ditugun harreman ekimenak zehaztu beharko ditu. Harreman hauek, era askotakoak izan daitezke, besteak beste:

4.1. Jardunaldiak

4.2. Bilerak: formalak zein ez formalak

4.3. Enpresaren edo erakundearen ateak irekitzen direneko ekitaldiak

4.4. Hitzaldiak

4.5. Telefonoa

4.6. Korrespondentzia

4.7. Bisitak

4.8. ...

5. TOPAKETAK: komunikazio ekimen hau, oraintsu arte, harreman publikoen esparruan sartu izan da. Hala ere, orain, aparteko kapitulu bat osatzeko joera dago. Ekimen honen baitan ulertzen dira, besteak beste:

5.1. Azokak

5.2. Erakusketak

5.3. Aurkezpenak eta demostrazioak

5.4. Proiektu defentsak

5.5. ...

6. PUBLIZITATEA: esparru hauxe da, beharbada, garatuena eta, horregatik, zabalena ere. Denborarekin, atal hau hustuz joango den segurantza dugu komunikazioaren jardunean gabiltzan profesionalok eta esparru berriak sortuko direla. Esan bezala, beraz, publizitatearen esparruan, honako jardunak izan daitezke aipagarri:

6.1. Argitalpenak: katalogoak (produktu katalogoak zein katalogo korporatiboak), aldizkariak (kanpo zein barnekoak), buletinak, eskaintzak, produktu aurkezpenetarako euskarri ezberdinak...

6.2. Ikus-entzutezko euskarriak: bideoak (produktu bideoa zein bideo korporatiboa), CD eta DVDak, web orriak (produktu orriak zein orri korporatiboak)...

6.3. Publizitate kanpainak: produktu kanpainak, marka kanpainak, kanpaina globalak, nazioartekoak, instituzionalak...

6.4. Marketin kanpainak: promozioak, euskarriak eta prestakuntza.

7. ESPONSORIZAZIOA ETA MEZENAZGOA
   

6. Enpresaren helburu estrategikoak komunikazio helburu

Helburu estrategikoek enpresa edo erakundearen etorkizunera begirako ildoak zehazten dituzte edo ildo horiek emaitza jakin batzuk lortzera zuzentzen dituzte. Helburu horiek desideratum bat direla esan liteke, teoria bat, asmo bat, edo enpresa edo erakundearen bidea. Desideratum hori, aitzitik, oso abstraktua da, ukiezina ia. Antzematen zaila egiten da eta, beraz, urruti somatzen da. Helburu estrategikoek, ostera, hurbilekoak izan behar dute enpresako edo erakundeko zuzendariek eta langileek aipatu helburu horiek ulertu eta helburu horiek lortzeko abian jarri behar dituzten politikak, betearazi behar dituzten funtzioak eta jarri behar dituzten baliabideak modu zuzenean egin dezaten.

Hori dela eta, komunikazioa, enpresa edo erakundeak zehaztutako desideratum hori langilego guztiari helarazteko, ulertarazteko eta eurena egiteko bitartekaria izango da. Komunikazioak plan estrategikoaren eta helburu estrategikoen azalpena, ulermena eta zergatia erraztuko ditu. Komunikazioak langilegoa motibatu eta helburu horien lorpenera lerratuko ditu. Hau da, komunikazioak, enpresaren edo erakundearen helburu estrategikoak komunikazio helburu bilakatuko ditu


7.Komunikazio plana

Behin helburu estrategikoak komunikazio helburu bilakatuta ditugunean eta komunikazio helburu horiek mezu edo kanpaina ezberdinetan zehaztuta, komunikazio plana egituratzen has gintezke.

V. ATALA: ENPRESA TXIKI ETA ERTAINETAKO KOMUNIKAZIO KORPORATIBOAREN ETORKIZUNA: NOLA ATXIKI

Kapitulu hau, jardunaldietan eztabaidagai gisa aztertuko da.

---

Komunikazio korporatiboa aztergai

Gaur Komunikaldiak egingo dira HUHEZIn, Mondragon Unibertsitatearen Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatean. Jardunaldi horietan aztergai nagusia izango da Komunikazio korporatiboa.

Parte hartzaileak
Guztira 76 lagunek eman dute izena jardunaldiotan parte hartzeko, gehienak Debagoienekoak, baina badira etorriko direnak Bilbotik, Donostiatik eta Gasteiztik ere. Sexuen arabera, %53 gizonezkoak dira, eta eremuka, honela sailka daitezke:

• Enpresak %47
• Ikastetxeak %23
• Hedabideak %12
• Komunikazio agentziak %9
• Erakundeak %5
• Banakoak %3

Egitaraua

• 09:00 Jardunaldien aurkezpena: Joxe Mari Aizega, Mondragon Unibertsitateko errektoreorde akademikoa.
• 09:15 Ana Urkiza (Deustuko Unibertsitatea): Komunikazioa enpresa txiki eta ertainetan: iragana, oraina eta geroa.
• 10:00 Pili Kaltzada (BBK): Komunikazio korporatiboa eta gizarte erantzukizuna.
• 11:00 Atsedena.
• 11:30 Eduardo García Matilla (Corporación Multimedia): Los retos comunicativos de la empresa.
• 15:00 Juantxo López Uralde (Greenpeace): La comunicación en los movimientos sociales.
• 16:00 Juanjo Brizuela (AZK Komunikazioa) eta Roberto Vazquez (Lana): Construcción de imagen corporativa. Estudio de un caso práctico: la cooperativa Lana.
• 16:30 Mahai ingurua: Jorge García Martín (Comma Consultores), Jesús Ginto (MCC) eta Pedro Rodríguez (Michelin): La comunicación en la empresa vasca: ¿una asignatura pendiente?. Moderatzailea: Aitor Zuberogoitia (HUHEZI).

Web 2.0 ikastaroa

Datorren osteagunean, martxoak 9, ikastaro bat ematen hasiko naiz Web 2.0 kontzeptuaren inguruan. Bertan hainbat programa, zortzi, irakatsiko diet 15 ikasleri, denak Irakasle ikasketak egiten. Helburua da programak ikasitakoan gai izan daitezela edozein eskolatan erabiltzeko, programa egokiak dira-eta jakintza partekatzeko eta taldelana bultzatzeko.

Hamasei eskola egunean ikasiko dute blog bat egiten, posta zerrenda bat, nola idatzi sarean (netiketa), eta programa hauek: Bloglines, del.icio.us, CalendarHub, Flickr, Tagzania eta Writely. Denak erabili beharrekoak, eurek aukeratutako proiektu batean.

Izango duzue ikastaro horren berri gehiago, eskolak eman ahala, hementxe eskegiko dugu-eta hainbat material, hor erabilitakoak.

Kongresua kazetaritza digitalaz

Martxoaren 2an eta 3an Kazetaritza Digitalaren gaineko VII. Kongresua egingo da Huescan, eta, hori dela eta, antolatzaileek argitaratu dute liburu bat, ponentzia guztiekin, Análisis y propuestas en torno al periodismo, PDF formatuan.

Hizlarien artean Jose Larrañaga izango da EHUko irakasleak, zeinek aurkeztu baitu kongresurako ponentzia bat, izenburu honekin: Información cercana y en mi lengua: Vilaweb, Vieiros y Goiena.net. Informazio gehiago ponentzia horren gainean, Goiena.net webgunean.

MUniversitas aldizkariaren 2. alea

Otsailean kaleratu da MUniversitas aldizkariaren bigarren alea, eta oraingoan erreportajea eskaini zaio Mondragon Unibertsitateak, beste unibertsitate askok bezala, duen erronka garrantzitsuenetako bati, nazioarteratzeari.

Horrekin batera, beste gai hauek ere landu dira: aldaketak graduondoko ikasketetan, Moodel software libreko plataforma berriaren ezarpena, idazkaritza birtuala, Komunikaldiak, ebaluazio sistema Mendeberri hezkuntza proiektuan eta ikerkuntza proiektuak, besteak beste. Elkarrizketa, berriz, Joxe Mari Aizegari egin zaio, M.U.ko errektoreorde akademikoari.

Aurrekoan bezala, Lorena Martinezek egin du azaleko ilustrazioa, zeinek unibertsitarioen nazioarteratzea irudikatzen baitu.

Komunikaldiak HUHEZIn

Martxoaren 10ean Komunikaldiak egingo dira HUHEZIn, Mondragon Unibertsitatearen Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatean. Jardunaldi horietan aztergai nagusia izango da Komunikazio korporatiboa. Matrikula doan egin liteke, baina plaza mugatuak izango dira. Horregatik, izena eman nahi duenak bertan parte hartzeko, hobe du martxoaren 3a baino lehen egitea.

Egitaraua

• 09:00 Jardunaldien aurkezpena: Inazio Oliveri, Mondragon Unibertsitateko errektorea.
• 09:15 Ana Urkiza (Deustuko Unibertsitatea): Komunikazioa enpresa txiki eta ertainetan: iragana, oraina eta geroa.
• 10:00 Pili Kaltzada (BBK): Komunikazio korporatiboa eta gizarte erantzukizuna.
• 11:00 Atsedena.
• 11:30 Eduardo García Matilla (Corporación Multimedia): Los retos comunicativos de la empresa.
• 15:00 Juantxo López Uralde (Greenpeace): La comunicación en los movimientos sociales.
• 16:00 Juanjo Brizuela (AZK Komunikazioa) eta Roberto Vazquez (Lana): Construcción de imagen corporativa. Estudio de un caso práctico: la cooperativa Lana.
• 16:30 Mahai ingurua: Jorge García Martín (Comma Consultores), Jesús Ginto (MCC) eta Pedro Rodríguez (Michelin): La comunicación en la empresa vasca: ¿una asignatura pendiente?. Moderatzailea: Aitor Zuberogoitia (HUHEZI).

Zergatik Komunikaldiak
Komunikaldien aurtengo goiburua Komunikazio korporatiboa da. Goiburu hori hautatu dugu enpresa munduaren eguneroko kezkak hurbilarazi gura dizkiegulako Ikus-entzunezko Komunikazioa ikasten ari diren ikasleei; enpresa-munduko jendea eta inguruko kooperatibak, berriz, komunikazioaren garrantzi estrategikoaz jabearazi gura ditugu jardunaldi hauen bidez.

Beraz, jardunaldi hauek eratu dira honako eragileei begira: enpresa zein korporazio munduko eragileak, komunikazioaren profesionalak, komunikazio, humanitate zein enpresa ikasketak egiten ari diren ikasleak.

Izena emateko
Matrikula doakoa izango da, baina plaza mugatuak izango direnez, martxoaren 3a izango da izena emateko azken eguna.

Izena emateko, bidali mezu bat helbide honetara: sarrera@huhezi.edu edo, bestela, deitu telefono honetara: 943 71 41 57.

Idazkuntzaren tripak

Anjel Lertxundik askotan harritzen gaitu, baina oraingo honetan, euskal letretan inork inoiz iritsitako mugetara eraman gaitu. Oraindik orain kontatzen hasi da, sarean (ez paperean) propio idatzitako post scriptum batean, nola idatzi duen egun horretako zutabea. Bere idazkuntzaren tripak eta gorabeherak agerian.

Hasieran erantzunetan hasi zen argitaratzen ohar horiek, baina joan den astean erabaki zuen mezuaren jarraian idaztea, agerian beti. Eta, egunero-egunero, sekulako perlak uzten dizkigu: nola okurritu zitzaion gaia, zergatik izenburua horrela, zenbat bertsio egin zituen, zer ezabatu zuen eta zer erantsi, zergatik...

Oker ez banabil, joan den udan Bernardo Atxagak horrelako zerbait egin zuen EHUren Udako Ikastaroetan, Miramar jauregian, non azaldu baitzuen nola idatzi zituen hainbat poema Etiopia liburuan. Orain, berriz, Anjel Lertxundik erabaki du hori bera egitea, baina egunero, Berrian idazten dituen zutabeak gai hartuta.

Sarelariok zorteko gaude, perla horiek sarean bakarrik argitaratzen baititu, Hitz beste blogean. Badugu zer eskerturik, bai, euskal idazleen artean Internet hobetoen ulertzen eta bertara egokien moldatzen ari denari.

Blogintzaren bilakaera

New York Magazine aldizkariak ale berezi bat eskaini dio blogosferari, mundu osokoari, eta hor agertzen da blogintzaren historia, 1994an lehen bloga sortu zenetik, gaur egun arte.

Kontuan hartuta lehen bloga euskaraz, Sustatu, sortu zela 2001eko urrian, argi dago euskal blogintza bizkor iritsi zela, urratsik galdu gabe oraingoan.

Erreportajeak badu beste artikulu interesgarri bat, Bost blog jarraitzeko modukoak.

Nola partekatu aurkezpenak sarean

Oraingoz hiru modu aurkitu ditut aurkezpenak sarean partekatzeko. Denborak, teknologiak eta eskarmentuak aurrera egin ahala, partekatzeko erak ere sofistikatzen ari dira, erabiltzailearen onerako.

1. Diapositibak bakarrik. CodeSyntax enpresak sarri uzten ditu sarean bere kideek egindako aurkezpenak. Horretarako erabiltzen ditu aurkezpen horien html bertsioa. Horrelakoetan nahikoa izaten da klik egitea enpresak emandako url egokian, aurkezpena nabigatzailean ikusteko. Diapositibak agertzen dira, ahotsik gabe.
2. Diapositibak, ahots eta guzti. Lawrence Lessig irakasleak utzi digu aurkezpen bat, eta hor klik egiten badugu, aukera izango dugu aurkezpen osoa ikusi eta entzuteko, irudiez gain egileak ahotsa ere utzi baitigu. Hain zuzen ere, biak sinkronizatuta doaz, irudia eta ahotsa, eta horrek askoz ere aberatsagoa egiten du aurkezpena.
3. Hizlariaren irudiak, diapositibak eta ahotsa. Lewis PR enpresak lan gosari bat antolatu zuen Londresen, blogen gainean hitz egiteko, eta han egindako aurkezpenak, hiru, sarean ikusi ahal ditugu, orain arte inork eskaini duen modurik aberatsenean, nire ustez: hizlariak ikusi ahal ditugu, eta haien ahotsak entzun, aldi berean haien aurkezpenak ikusten ditugula. Lewis enpresak, gainera, aukera eskaintzen digu powerpoint aurkezpenak jaisteko.

Hiru modu aurkezpenak aurkezteko, eta iruditzen zait hirurek balio dutela, beti ere zirkunstantzien arabera, beti ezin baita ahotsa eta irudia grabatu, sinkronizatu, editatu, etab.

CalendarHub: egutegi bat sarean

Egun hauetan aurkitu dut sarean egutegi hau, CalendarHub, erraza da, eta Web 2.0 programen hainbat ezaugarri ditu, batez ere jakintza partekatzeko aukera. Kasu honetan egutegi horrek aukera ematen dizu jarduerak partekatzeko lagunekin, departamenduko kideekin edo musika taldeko kideekin.

CalendarHub doakoa da (del.icio.us edo flickr bezala) eta nahikoa da bertan izena ematea berehala egutegi bat egiten hasteko. Egia esan, nahi adina egutegi egin litezke: bat pertsonala, beste bat antolatzen ari zaren jardunaldiak kudeatzeko, beste bat alabaren saskibaloi taldearentzat, eta horrela ad infinitum.

Zuk horrela adierazten badiozu, egutegiak mezu bat bidaliko dizu sakelako telefonora edo ordenagailura, gogorarazteko egiteko jakin bat duzula bete barik. Zuk horrela nahi izatera, arakatu egin ahal duzu beste batzuen egutegietan (publikoak diren neurrian), eta harpidetu jarduera jakin batzuetara, argitaratu bezain laster zurean ere ager daitezen. Eta zuk nahi izanez gero, baduzu argitaratzerik egutegia zure webgunean.

Ikasleentzat eta irakasleentzat primerako erraminta iruditzen zait. Ni hasi naiz saltseatzen, eta gomendatzen dizuet zuek ere beste horrenbeste egitea.

Karrera amaierako proiektuak otsailean

Otsailaren 13tik 2rra bitartean, Humanitateak-Enpresako 15 ikaslek defendatuko dute karrera amaierako proiektua epaimahai baten aurrean. Hona hemen aurkeztuko dituzten gaiak:

• Pariendo sueños. Los MTD y las fábricas recuperadas.
• Marketin plana.
• Euskal Herriko bertsolari txapelketa nagusiko komunikazio plana.
• Implantación de las 5S en Fagor Industrial.
• Implantación de las 5S en Coinma S. Coop., y posibles mejoras al método.
• Seguimiento de las 5S en la sección de cocción.
• Experiencia de microcrédito de Caja Esperanza. Análisis y propuestas.
• Hezkuntza prozesuak.
• Cantagaleko garapen prozesuaren azterketa.
• Definición del sistema de retribución variable en LKS Ingeniería.
• Diseño del sistema de gestión administrativo de Dualia.
• Lan arriskuen prebentzioa.
• Prestakuntza lana prestatu eta burutu.
• TSCren marketin plana.
• Goierriko egitura industrialaren azterketa.

Azken urteotan gertatu bezala, ikasle gehienak, 11, neskak dira. Hizkuntzari dagokionez, berriz, 8 proiektu egin dira euskaraz, erdia baino gehiago.

Liburu elektroniko bat marketinaz

Seth Godin marketin adituak liburu elektroniko bat argitaratu du, Flipping the Funnel, edo euskaraz esanda, Inbutua irauliz. Liburuak 18 orrialde ditu, hiru bertsiotan jaits daiteke, doan: enpresentzat, alderdi politikoentzat eta gobernuz kanpoko erakundeentzat, eta hor Seth Godinek azaltzen du nola marabillak egin daitezkeen Web 2.0 deituaren zenbait erreminta (flickr, del.icio.us, squidoo, etab.) uztartuz gero idea birus marketinarekin.

Komunikazioa, marketina eta Internet puri-purian.

Lehen lanaren bila

Atzo Encarni Markotegi izan genuen fakultatean, Adegilaneko zuzendaria. Humanitateak-Enpresa karrerako ikasleekin izan zen hitz egiten, 4. mailakoekin. Curriculumak nola egin, talde dinamikak, testak, elkarrizketak…, gai asko jorratu zituen, denak lehen lanarekin lotuta.

Ordubete eta erdi luze hitz egin zuen, eta mezu bat eman zien garbia: “lana bilatzea bera lan bihurtu behar duzue, modu sistematikoan”. Ikasleek arretaz entzun zuten, eta inoiz baino galdera gehiago egin.

Adobek, Mac gutxietsi

Joan den astean Adobe konpainiak jakinarazi zuen 2007a arte ez duela zenbait software plazaratuko Mac sistemaren azken bertsiorako, Intel txipekin dabilenarentzat, hala nola Photoshop, Dearmweaver, Fireworks, Illustrator, etab.

Adobek lehiakide gisa ikusten du Apple zenbait alorretan, eta bide hau aukeratu du aurkaria marrukarazteko. Horrek, ordea, kontrako iritziak eragin ditu sarean, Dan Gillmor blogariarena adibidez, erabaki horrekin Adobek kalte egiten baitie munduan zehar Mac sistema darabilten milaka eta milaka disenatzaileei.

Blogs

Horra beste liburu interesgarri bat, gaztelaniaz argitaratua: Blogs. La conversación en Internet que está revolucionando medios, empresas y ciudadanos (ESIC, 2005). Egileak, berriz, hauek: Octavio I. Rojas, Julio Alonso, José Luis Antúnez, José Luis Orihuela eta Juan Varela.

Liburuak aztertu egiten du zer diren blogak, eta zer eragin izan duten jendearen komunikatzeko moduan, eta baita enpresetan eta harreman publikoetan. Egileek blog bat sortu dute liburuaren berri emateko.

Definizioak Googlen

Googlek badu definizioak bilatzeko sistema bat. Nahikoa da idaztea "define: computer", hainbat definizio jasotzeko ordenagailuaren gainean. Oraindik orain, berriz, beste funtzionalitate bat erantsi dio Googlek bilaketa horri. Definizioez gain, orriaren gainaldean hainbat hitz agertuko dira bilatu den hitzarekin lotutakoak: pertsonal computer, computer network, host computer, etab. Horrek, noski, aberastu egiten du bilaketa.

iTunes, unibertsitatera

Apple enpresak aurkeztu berri du *iTunes U* izeneko egitasmoa, eta horren bidez sarean ipiniko ditu unibertsitateetan egiten diren ikasgaiak, hitzaldiak zein bestelako hezkuntza materialak, Applen iTunes software erabilita. Urtebetez Applek sei unibertsitaterekin landu du *iTunes U,* proba moduan.

Ez da lehen aldia hezkuntza erakundeek eskegitzen dutela eskola materiala Interneten, baina Applen egitasmoak aukera ematen du gai horiek edonoiz eta edonon entzuteko, pokastinei eta jaitsi daitezkeen audio artxiboei esker. Missouriko Unibertsitateak, esate baterako, lehendik ere eskaintzen zituen pokastinak eta hitzaldiak unibertsitateko sarea erabilita, baina orain sartu egin da Applen programan, ikasle gehienak ohituta daudelako iTunes softwarea erabiltzen, eta hori erabilerraza delako.

Applek eskaintzen die unibertsitateei iTunes softwarearen neurrira egindako bertsio bat, doakoa, eta hori erabilita unibertsitateek zein eskolek pokastinak eta audio liburuak eskegi ditzakete beren webguneetan, zeinak harpidetuta baitaude iTunesera.

Unibertsitateek aukera dezakete zer formatutan erabiliko dituzten audio edo bideo materialak. Baita aukera utziko dietenentz ikasleei beraien materiala kargatzen webgunean.

Kontua da hemendik aurrera unibertsitate horietan ikasten ari diren ikasleek aukera izango dutela ikasgaiak zein audio liburuak entzuteko nahi dutenean eta nahi duten aparailutan, ordenagailuan, iPod entzungailuan edo beste batean. Argibide gehiagorako, klik egin hemen.

Nolakoa behar du kazetari digitalak?

Elkarrizketa interesgarria aurkitu dut Educación y TIC izeneko blogean, eta hor Hugo Pardo Kuklinski irakasle argentinarrak adierazten du zer ezaugarri izan behar dituen, bere iritziz, kazetari digitalak. Hona hemen zenbait:

• Errealitatearen ikusmen globala.
• Sormena ikertzeko.
• Erraztasuna albistea aurkitzeko.
• Ahalmena interes makurretatik urruntzeko.
• Jakin bilatzaileak erabiltzen.
• Jakin HTML eta Dreamweaver nahiz Photoshop.
• Esperientzia blogari moduan.
• Jakin oinarrizko arauak sarean idazteko.
• Jakin nola editatu audioa eta bideoa.

Liburu interesgarri bat ikasgelarako

Kaleratzekotan da liburu berri bat, Blogs, wikis, podcasts and other poweful web tools for clasrooms, eta hor Will Richardson egileak azaldu egiten digu irakasleoi nola erabili ikasgelan erreminta horiek, alegia, blogak, wikiak, pokastinak, RSS jarioak, agregatzaileak eta sareko argazki antolatzaileak, besteak beste.

Argitaletxeak dioenez, liburu horrek “behartuko ditu hezitzaileak beste modu batean ikustera nola indartu ikasleen pentsamendu kritikoa, idazkuntza, hausnarketa eta ikaskuntza elkar eragilea”. Egileak desmitifikatu egiten ditu “blog”, “wiki” eta “agregatzaile” bezalako hitzak, eta bihurtzen du ikasgelako teknologia osagai eskuraerraza gelako ikerkuntza, idazkuntza eta ikaskuntzarako.

Irakaskuntzan ari garen profesionalok kontuan hartzeko liburua, zalantzarik gabe.

AdSense erreminta

Googlek erreminta bat sortu du AdSense iragarkiak ia modu automatikoan sortzeko Blogger plataformako blog guztietan, baldin eta, noski, blogariek iragarki horiek sartu nahi badituzte beren blogetan. Orrialde honetan dituzue xehetasunak, nola sortu AdSense kontu bat modu automatikoan, eta zer neurri eta itxura eman iragarkiari.

AdSense da programa bat Googlek sortu zuena webguneetan publizitatea egiteko oso modu selektiboan. Blogari batek nahi badu AdSense erabili sos batzuk irabazteko, Googlek hainbat ordaintzen baitu bisitari batek horietako iragarki batean klik egiten duen bakoitzean, blogariak izena eman behar du Googlen. Hortik aurrera, iragarki batzuk azalduko zaizkio bere blogean, testu eta irudi esanguratsuekin, bereziki aukeratuak bere blogerako, AdSensek kontuan hartzen baitu zein hizkuntzatan idatzita dagoen blog hori, eta zer gai jorratzen dituen.

Birdiseinua, denon begi-bistan

Goienkaria egiten duen taldeak sekulako aukera eman digu, irakurleok ere pausoz pauso jarrai ditzagun Goienkariaren birdiseinua horretarako propio sortutako blog batean. Jarraitu ez ezik, parte hartu ere egin dezagun eztabaidan, horrela nahi izanez gero, behintzat.

Nik dakidala, inork ez du horrelako ezer egin ez Euskal Herrian eta ezta hortik zehar ere. Beraz, esango nuke Eneko Azkarate eta Goio Arana aitzindariak direla, eta ausartak, denon begi-bistan egiten ari baitira lana.

Eneko (zuzendaria) eta Goio (diseinatzailea) Bergaran ari dira Goienkariaren birdiseinua lantzen. Gela bat hartu dute Irizar etxean, eta hantxe dihardute berba egiten, eta eztabaida partekatzen, lehenengo eta behin Goienako jendearekin, eta gero gurekin. Izan ere, hasiera-hasieratik erabaki zuten blog bat egitea, non azalduko zituzten birdiseinuaren gorabehera guztiak: tipografia, izena, koloreak eta enparauak.

Eta, bat ere irakurtzen badituzue blog horretan azaldu diren artikuluak, konturatuko zarete goi mailako lana egiten ari direla biak hala biak. Pauso guztiak ganoraz azaltzen, eztabaidetan eskuhartzen, eta dena ezin garbiago arrazoitzen. Zorionak!

Errezelaren atzean

Gaur Steve Jobs albiste iturri izango da beste behin. Munduko hedabideek xehetasun guztiak emango dizkigute, zer esan duen Apple etxeko lehendakariak Macworld Expo erakusketan. Izan ere, Steve Jobsen aurkezpenak eredugarri bihurtu dira, mitiko ez esatearren. Baina nola prestatzen ditu Jobsek aurkezpenak? Honatx.

Betiko moduan, Applek jasoko du bere neurriagatik eta irabaziengatik dagokion baino arreta askoz handiagoa hedabideetan. Eta horretan zerikusi handia omen du Steve Jobsek. Egun hauetan The Guardian egunkariak artikulu bat argitaratu du, eta hor Mike Evangelist-ek azaltzen du nola prestatzen dituen Jobsek aurkezpenak. Mike Evangelistek badaki horretaz, 2001ean eta 2002an berak parte hartu baitzuen aurkezpen horietan, artean Applen egiten zuen-eta lan.

Asteak prestatzen
Mike Evangelistek dio Steve Jobs asteak aurretik hasten dela prestatzen aurkezpenak, eta gainbegiratu egiten dituela, taldeburuekin batera, aurkezpenean erakutsiko edo aipatuko dituen produktu guztiak.

iDVD produktua aurkezteko, Miken taldeak ehunka ordu behar izan zituen bost minutuko tarte bat prestatzeko. Eta tartea hornitzeko, Erroma eta Santiago arakatu behar izan zuten material egoki bila: bideoak, argazkiak, etab. Materiala jaso ahala, Steve Jobsek gainbegiratu egiten du dena, konforme geratu arte. Azkenean, taldeak erabaki zuen nola aurkeztu iDVD, Steve Jobs bertan zela.

Talde lana
Steve Jobsen hitzaldiak prestatzeko hainbat talde ari dira lanean. Hor ezer ez omen da inprobisatzen.

1. Talde batek prestatzen du aretoa, non jarriko diren sei bat mila lagun.
2. Beste talde batek prestatzen du oholtza, eta berorren elementuak: pantailak, eskailerak, etab.
3. Hirugarren talde batek prestatzen du argiztapena, soinua eta efektu bereziak.
4. Beste talde batek prestatzen ditu proiekzio sistemak, eta kamioi erraldoi batek lantzen ditu bideo kontuak, edizioak, etab.
5. Talde batek, azkenik, prestatzen ditu ordenagailuak, aurkezpenean erabiliko direnak, bakoitza bere ordezkoarekin, badaezpada baten batek huts egiten badu.

Probak
Gaurko hitzaldia egin aurretik, baina, Steve Jobsek bi saio ditu eginak, bata bezperan eta bestea bezpera aurrean, beti egiten duen moduan, eta hor landu omen ditu xehetasun guztiak, bere jendearekin batera. Hori guztia, noski, sekreturik handienarekin, hori ere etxearen ezaugarria baita.

Blog interesgarri bat

Opor hauetan Julen Iturbe blogariaren berri izan dut (eskerrik asko, Luistxo!), eta atentzioa eman dit bera ere irakaslea delako Mondragon Unibertsitatean, nahiz eta beste fakultate batean dabilen, Enpresa Zientzien Fakultatean, Oñatin.

Consultoría artesana en red bloga egiten du, gaztelaniaz, eta hor enpresa gestioaz idazten du. Pertsonak ditu hausnargai, informazioa, gizarte sareak eta teknologiak. Idazkera bizkorra du Julenek, argia eta umorez zipriztindua. Konturatuko zarete, gainera, erruz erabiltzen dituela etiketak, bai blogaren eskuin zutabean, del.icio.us softwarearekin lotuta, eta baita technorati zerbitzuarenak ere, artikulu bakoitzaren bukaeran.

Julen Iturbe
Julen Iturbe 1964an jaio zen Ortuellan, eta gaur egun Bilbon bizi da. Psikologia ikasi zuen Deustuko Unibertsitatean, eta hamabi urtez MCCn egin du lan, LKSn lehendabizi eta Maier kooperatiban gero. Beti arduratu da nola hobetu gestioa erakundeetan, pertsonak kontuan hartuta. Argibide gehiago nahi izanez gero, klik egin bere webgunean.

Hemendik aurrera, eta aintzat hartuta blogaren interesa, lotura bat sortu dugu geure blogean Consultoría artesana en red blogera.

Hausnarketa eguna

Joan den ostiralean ez zen eskolarik izan HUHEZI fakultatean. Hausnarketa egin genuen, zer balore eta zer etorkizun-ikuspegi dugun fakultate moduan. Alegia, zerk mugitzen gaituen eta nora joan nahi dugun. Langile guztiok parte hartu genuen saioan. Goizean denok batera, hasteko, eta taldeka gero. Eta arratsaldean, talde ordezkariak lehendabizi, eta osoko bilkura ondoren, denon artean hitz egindakoaz jarduteko.

Egun aberatsa izan zen, ñabardura asko irten baitziren aztertzerakoan partehartzea, elkartasuna, pertsona eta euskaltasuna, horiek baitira gure baloreak gaur egun, hala nola eztabaidatzerakoan HUHEZIren eskaintza akademikoa.

2GB txartel batean

Hasieran disketea izan zen. Gero CDa. Eta ondoren pen-drive delakoa. Tresnak informazioa gordetzeko. Orain, berriz, Wallet Flash etorri da, USB unitate bat, kreditu txartel baten tamainakoa, eta 2GB gordetzeko gai.



Wallet Flash hori karteran sar daiteke, beste txartelekin batera, alde bietatik sar daiteke USB portuan, eta 128MBtik hasi eta 2GBetara bitarteko neurrietan eros daiteke. Dagoeneko hainbat sari irabazi ditu, eta ez ginateke harrituko laster gure artean izango bagenu. Walletex enpresak egin du mirari moduko hau.

Bisitak hedabideetara

Azken bi hilabete honetan 22 enpresa eta hedabide bisitatu ditugu, beraiei jakitera emateko zer ikasketa ditugun komunikazioarekin lotuak. Zehatz-mehatz esanda, era askoko erakundeak bisitatu ditugu:

• Hedabideak: ETB, DV, Berria, TVE, TU Lankide, El Correo, Deia, Gara, Canal Bizkaia eta Goiena.
• Produktorak: Baleuko, K-2000, 3 Koma, Pausoka eta Bainet.
• Enpresak: MCC, Eroski, Otalora eta Topagunea.
• Agentziak: Arteman eta Proyección.
• Internet: CodeSyntax.

Bisita hauek hiru helburu izan dute: guk geure karrerak jakinaraztea, komunikazioarekin zirukusia dutenak; haien iritziak entzutea, nolakoa izan beharko litzatekeen komunikatzaile on baten perfila; eta ikustea zer aukera dagoen elkarlanerako.

Erakunde guztiek oso harrera ona egin digute, eta prest azaldu dira elkarlanean aritzeko. Eskatu digute komunikatzaile "todoterrenoak" hezteko, alor guztietan lan egiteko modukoak.

Zergatik Google

Interneti gagozkiola, askotan esaten da Google bilatzailean ez agertzea dela ez izatea bezala, to be or not to be. Baina badakigu zergatik den hori? S.G. Cowen enpresak azterketa bat egin du AEBetan, non galdetu baitie 1.000 Internet erabiltzaileri, eta horrek argitzen dizkigu arrazoiak.

• Galdetutakoen %52k Google erabiltzen dute bilaketak egiteko. %22k Yahoo! aukeratu dute. MSN eta AOL erabiltzaileak, berriz, %9 dira. Beraz, Google da erabiliena sarean informazioa bilatzeko.
• Google erabiltzaileak aberatsagoak dira gainerako bilatzaileak erabiltzen dituztenak baino, batez beste ia 50.750 euro aberatsagoak.
• Google erabiltzaileek esperientzia oparoagoa dute Interneten, denbora luzeagoa daramate-eta sarean lan egiten.
• Googlek darabilen publizitate sistema zabaldu egingo da gero eta gehiago gainerako bilatzaileetara ez ezik, baita sarean zehar.

Emaitza hauek indartu egiten dute enpresen artean dagoen ustea, alegia, ezinbestekoa dela Googlen agertzea. Informazio gehiago, hemen.

ECREA sortu da, komunikazio ikertzaileen elkartea

Ramon Salaverria irakasleari irakurri diogu ECREA sortu berri dela, (European Communication Research and Education Association), komunikazio-ikertzaile sarerik zabalena Europan. Elkarteak hainbat atal ditu, gaika banatuta:

• Communication and democracy
• Cultural media studies
• Digital culture and communication
• Film studies
• International communication
• Jounalism Studies
• Participatory and development communication
• Young scholars network
• Other sections and networks

Informazio gehiago nahi duenak, galdera egin ahal dio Ramon Salaverriari berari, rsalaver@unav.es Informazio gehiago, hemen.

Iragarpenak 2006rako

José Luis Orihuelak iragarpen zerrenda bat argitaratu du 2006rako eCuaderno bere blogean. Hamar iragarpen dira, aintzat hartzekoak teknologia berrien ikuspegitik.

Firefox, urteko onena

PC World aldizkariak zerrendatu egin ditu 2005eko produkturik onenak, eta Firefox ezarri du puntaren puntan, *number one.* Bigarren GMail izan da, Googlen posta elektronikoa. Eta hirugarren Apple Mac OS X sistema eragilea, Tigrea.

Orain astebete aurkeztu zen Firefox nabigatzailearen azken bertsioa, Firefox 1.5, eta dagoeneko 2 milioi lagunek jaitsi dute. Horrela adierazi du Pascal Chevrel Mozilla Fundazioko arduradunak Europako hegoalderako.

Guk ere, Mirenek eta biok, joan den astean jaitsi genuen Firefoxen euskarazko bertsioa, eta pozik ari gara. Orain arte batez ere Safari erabili izan dugu, baina aurrerantzean seguru nago gero eta gehiago erabiliko dugula Firefox.

Armiarma.com

Aurten Armiarma.com webguneari eman zaio Abbadia saria. Pozten gara, sekulako lana egin baitu horren atzean dabilen taldeak, euskaldunok sarean izan ditzagun euskal literaturari buruzko ahalik eta baliabide gehienak. Zorionak!

Gure ikasleak hasi dira blogeatzen

Infokom-eko ikasleak, Informazio eta Komunikaziorako Giza Zientzien bigarren mailakoak, hasi dira blogak argitaratzen, eta horretarako ari dira erabiltzen Blogger plataforma doakoa. Lan horretan Bea Zabalondo eta Beñat Azurmendi irakasleak dituzte gidari.

Bea Zabalondorekin blog bat sortu dute, Mass Media, eta hor idazten ari dira Ryszard Kapuscinsky erreportari poloniar famatuaren liburu batek eragindako hausnarketak eta iradokizunak. Beak idazten du lehen komentarioa atal bakoitzean, eta gero ikasleek bakoitzak berea idazten du, erantzunetan.

Beñat Azurmendirekin, berriz, zazpi blog sortu dituzte, taldeka. Aprobetxaturik argazkigintza ari direla lantzen, ikasleak hasi dira historiak kontatzen, edo albisteak sartzen, argazkiak erabilita. Hauek dira:

• Begi gorria.
• Women on work.
• Txotx.
• The action is go.
• Red underground.
• Xixtu.
• Azeitunak.

BBBilbo eta Technorati

Igandean ezin izan nuen parte hartu Irratia.com-ek Bilbon eratutako Blogs&Beers 2.0 euskal blogarion bilkuran. Hala ere, Sustatuk gonbidatuta, nik eta beste blogari zenbaitek idatzi genuen bilkura horretaz, eta horretarako sortu genuen etiketa berri bat: BBBilbo. Emaitza berehala ikus daiteke Technorati blog bilatzailean: Technoratik berehala jaso ditu BBBilbo etiketarekin jasotako artikuluak eta argazkiak.

Hortik ondoriozta daiteke inportantea dela etiketa egokiak sortzea (nazioartean gehien erabiltzen direnak besteak beste), bilatzaileek ondo jaso dezaten norberak idatzitakoa.

Posta elektronikoaren gorabeherak

El País.es egunkariak elkarrizketa egin dio Jakob Nielsen erabilgarritasun adituari, zeinek azpimarratu baitu posta elektronikoak duen eragozpen bat, diseinatuta dagoen moduagatik.

Recomiendo desactivar esa característica (el buzón entrante) porque te obliga a mirar constantemente tu buzón. Si a un ratón de laboratorio se le proporciona comida cada vez que presiona una barra, y luego se hace que el alimento sólo caiga en algunas ocasiones, la rata pulsa aún más veces. Es exactamente lo mismo que sucede con el correo, porque aunque la mayoría de mensajes no es interesante, a veces uno lo es, de modo que cuando la campana del correo suena, el usuario acude y la productividad desciende. Hay que liberarse de ese comportamiento, no podemos eliminar la respuesta, pero si el estímulo.

Blog erakargarria

Begira nolako blog polita: sinplea eta garbia. Erakargarria da, oso, eta irakurterraza. Biz Stonek erakutsi zigun non zegoen.

Harry Potter

Artikulu hau esperimentu bat da. Ikusi nahi dugu izen oso ezaguna jartzeak artikuluaren izenburuan bisita gehiago erakarriko ote dituen blog honetara. Izan ere, Harry Potter puri-purian dago, oraintxe estrenatu baita sagaren laugarren filma, Harry Potter eta suaren kopa, zeinak lehen asteburuan 101,4 milioi dolar irabazi baitu.

Blogosferan ere hots handia ateratzen ari da film berriak, Technoratin ikus daitekeen bezala, blog askotan aipatzen baita pelikula.

Posta elektronikoa, jarduerarik garrantzitsuena

AEBetan egindako azterketa batek dio amerikar erabiltzaileek jarduera hauek erabiltzen dituztela gehien Interneten dabiltzan bitartean:

1. Posta elektronikoa
2. Bilatzaileak
3. Albisteak

Antza denez, horietatik bigarrena izugarri hazi da, %30etik %41era. Horrek esan nahi du orain amerikar internautek askoz ere gehiago erabiltzen dituztela bilatzaileak Interneten nabigatzeko. Eta bilatzaileen artean, gehien erabiltzen dutena Google da, zeinek baitauka bilatzaileen merkatuaren %46. Yahoo Search-ek baino dezente gehiago, azken horrek %23 du-eta.

Datu hauek Pew Internet & American Life Project erakundeak landu ditu, eta guk irakurri ditugu C/net aldizkarian.

Lankidetza aztergai

Bukatu dugu ikastaroa, Metodologiaren inguruan egin beharrekoa, doktorego ikastaroaren barruan. Orain beste gai batzuk landuko ditugu. Doktorego tesirako HUHEZI aukeratu dugunok, zazpi lagunek, kooperatibismoa aztertuko dugu hiru hilabetean.

Hasteko, liburu bat bereiztu dugu, Lankidetza. Arizmendiarrietaren eraldaketa proiektua, Lanki ikertegiak argitaratua. Abenduaren 20rako irakurri behar dugu, eta egun horretan mintegi bat antolatu, hausnarketa egiteko liburuaren inguruan.

Hiru hilabete honetan metodologia horrekin egingo dugu aurrera: liburu bat aukeratu, irakurri, eta hausnarketak partekatu. Harik eta, ikastaroaren bukaera aldera, lan bat aurkezten dugun arte.

Infoxikazioa

Informazio larregi jasotzeak informazio intoxikazioa eragin lezake, edo sarean deitzen zaion bezala, infoxikazioa. Bestela esanda, informazio larregiak eragin lezake hartzaileagan nolabaiteko ezintasuna informazio hori ulertu eta bereganatzeko.

Infomazioaren gizartean infoxikazioa arrisku erreala da, oso, izan ere, hedabideak ugaltzen ari dira etengabe (blogak soilik 20 milioitik gora dira), eta horren aurrean irakurleok askotan ez dakigu informazio hori guztia nola kudeatu eta geureganatu. Horretaz gehiago jakin nahi izanez gero, irakurri Alfons Cornella irakaslearen artikulua.

Flickr marketin erreminta gisa

Octavio Rojasek esana da, sortzen denean medio arrakastatsu bat, zeina milaka edo milioika lagunek erabiltzen duten, orduan marketin adituak berehala hasten dira pentsatzen nola erabili erreminta hori edozer gauza sustatzeko. Horixe gertatu da Flickr programarekin ere.

¡View Multimediak argazki sorta bat ezarri du Flickr-en, eta hor erakusten du bere softwarea argazkiak eta irudiak tratatzekoa, irudi katalogo bat, eta hainbat irakasgai software hori erabiltzen ikasteko. Argazki guztiak ondo azalduta datoz testu landuekin, eta loturak eskaintzen dituzte enpresaren webgunera.

Horrelako katalogo bat prestatzeak sekulako lana dauka, erabat egokitu behar baita Flckr-en formatura, baina emaitza oso ona da.

MUniversitas aldizkaria jaio da

Mondragon Unibertsitateak aldizkari bat sortu du, MUniversitas. Urtean hiru ale kaleratuko ditu, 24 orrialderekin erabat kolorez, eta hiru hizkuntzatan. Tirada, ostera, 7.000 alekoa izan du aldizkari berriak.

Lehen zenbakiak gai nagusi bat du, Mendeberri hezkuntza proiektua. Elkarrizketa, berriz, Lander Belokiri eskaini zaio, Enpresa Zientzien Fakultateko dekano berriari. Horiez gain, aldizkariak denetik eskaintzen du: berriak, iritzi artikuluak, zerbitzuak, agenda akademikoa… Lehen zenbakiaren azalak ilustrazio bat dakar, Lorena Martinez artistak egina, Mendeberri proiektua irudikatzeko.

Arteman komunikazio agentziak egin du aldizkariaren diseinua, eta berak egin ditu, halaber, errealizazio eta publizitate lanak. Artemanek bere webgunean adierazi duen bezala, “diseinu mailan, erakargarritasuna, modernitatea, garbitasuna eta irakurgarritasuna lortzea izan da helburua”. Eta, benetan, helburua bete da.

Zergatik blog bat?

Pablo Mancini aditu argentinarrak 19 arrazoi eman ditu zergatik, bere ustez, komunikazio eta kazetaritza ikasleek izan beharko luketen blog bat. Irakurtzekoa. Eskerrik asko Jose Luis Orihuela irakasleari informazioagatik.

Wikipedia: Eroski, eztabaidagai

Iragan urriaren 19tik Wikipediak badu, gaztelaniazko bertsioan, sarrera bat Eroski kooperatibari eskainia. Badirudi hasieratik hainbat jende ez zegoela pozik sarrera horretan agertzen zen informazioarekin, eta, hori dela eta, zenbait aldaketa egin zaizkio.

Hala ere, aldaketak nahikoa ez, antza, eta orain sarrera bera zalantzan dago, berau ezabatzeko proposamena egin baitute, hor agertzen den informazioa funts gabea omen delako. Oraingoz ez dute sarrera ezabatu, bozketa egiten ari baitira irakurleen artean, berau ezabatu ala ez erabakitzeko.

Bistan da sarrerak informazio azalekoa ematen duela Eroskiren gainean. Beraz, badu zer hobeturik.

Skype, sakelako telefonoetan

Accton Technology Corporation enpresak iragarri du sakelako telefono bat kaleratuko duela Japonian, eta telefono horrek Skype programa erabiliko du deiak egiteko, doan. Enpresak esan duenez, telefono berriak ahalmena du Interneten haririk gabeko konexioak egiteko, eta, horiek erabilita, telefono deiak egiteko Skype duten beste aparailu batzuetara.

Telefono berriak sekulako arrakasta izan lezake, bat ere ondo baldin badabil noski, zeren dagoeneko 54 milioi lagunek erabiltzen dute Skype munduan, doako deiak egiteko, horietarik asko enpresak. Oraindik ere Skype doan jaitsi daiteke ordenagailura, gero hortik doako deiak egiteko, ADSL lineak erabilita.

Skype edukita, noiz arte segitu Telefonicaren, Euskaltelen eta enparauen patrikak gizentzen?

Jardunaldiak: Elkarrekin Ikasi

Azaroaren 11n, ostirala, Elkarrekin Ikasi izeneko jardunaldiak egingo dira Mondragon Unibertsitatearen Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatean, HUHEZIn.

Helburuak
Jardunaldi horien helburuak dira sendotzea unibertsitatearen eta eskolaren arteko loturak, azpimarratzea komunitate zentzua hezkuntza maila guztien artean, aztertzea prozesu didaktiko berritzaileak eta bidek jartzea irakaslearen hezitzaile rola indartzeko.

Egitaraua
Jardunaldiak goizeko 09:00etan hasiko dira HUHEZIko areto nagusian, eta arratsaldeko 14:00ak arte iraungo dute.

09:00 Aurkezpena: Joxe Mari Aizega, errektoreorde akademikoa MUn.
09:30 Cristina Garre eta Ines Gonzalez (Artatse Ikastetxea): Elkarrekin ikasi.
10:30 Atsedena, kafea.
11:00 Pilar Etxaniz (Antzuolako Herri Eskola): Elkarrekin ikasten ikasi.
12:00 Pili Sagasta (HUHEZI): Ikaskidetzan ardaztutako ikaskuntza.
13:00 HUHEZIko ikasleen testigantza.

Jardunaldiok doakoak izango dira. Informazioa jaso eta izena emateko, bidali mezu bat Ainara Aranbarriri, edo idatzi mezu bat helbide honetara: info@mondragon.edu

Ekosistema digitala

Luistxo Fernandez lagunari esker izan dugu liburu honen berri, El ecosistema digital: Modelos de comunicación, nuevos medios y público en Internet. Liburuak hamabost artikulu jasotzen ditu, zortzi adituk eginak, batzuk iragan maiatzean Valentzian egin ziren jardunaldi batzuetan aurkeztuak, eta beste batzuk propio idatziak liburu honetarako.

Hiru atal nagusi ditu liburuak: modeloak, hedabide berriak eta publikoa. Berauetan, berriz, gai asko jorratzen dira: Internet bidezko komunikazioa, blogak, kultura digitala on line, erabilgarritasuna, irisgarritasuna, zentsura…

Liburua PDF formatuan dator, eta doan jaitsi daiteke, osorik (375 orrialde ditu) nahiz artikuluka, Creative Commons lizentziarekin dator eta. Democracia y Poder analisi taldearen lehen liburu digitala izango da hau. Kontuan hartzekoa.

Nola erabili Google

Denok dakigu hitz bat idazten Google bilatzailearen laukian eta, gehienetan, hori nahikoa izaten da bilatzen duguna aurkitzeko. Baina zenbaitetan, gauzak zaildu egiten dira, eta, horrelakoetan, ondo etortzen da jakitea zenbait aholku eta trikimailu Googleri ahalik eta etenik handiena ateratzeko.

Microsiervos webguneak aholku zerrenda bat eskaini digu, nola erabili Google. Aprobetxatu.

Iritsi da USB adimentsua

Gailu txikiak dira, supiztekoaren tamainakoak zenbaitetan, baina bere barrenean dokumentuak ez ezik, programak ere gorde ditzakete, edo ordenagailu baten mahaigainekoa. “USB adimentsuak” deritze, aurten bertan sortu dira, eta aldaketa handiak ekar ditzakete nola darabilgun ordenagailua.

Lehendik ere ezagutzen genituen USB drive deiturikoak, zeinak baitarabilte “flash” memoria, diskorik erabili gabe. Aurten bertan horietako 85 milioi ale salduko dira munduan, eta datorren urtean 115 milioi. Arinak dira, fidagarriak eta erosoak dokumentuak PCrik PC garraiatzeko. Baina orain etorri dira USB adimentsuak, zeinek eramango baikaituzte urrats bat harago, izan ere, gailu horiei esker bidaiatuko dugu geure dokumentuak aldean daramatzagula, baita aplikazioak eta gure gustuko mahaigainekoa, geure ordenagailuan erabiltzen duguna.

Horrela, inoren ordenagailuan sartzen garenean, nahikoa izango dugu geure USB adimentsua sartzea, ordenagailu hori erabat pertsonalizatzeko, guk nahi bezala. Ateratzen dugunean, berriz, ordenagailua lehengo moduan geratuko da, gure dokumentuen arrastorik gabe.

Lehendik ere idatzi izan dugu Gizakom honetan bertan gailu horien gainean, bizkar zorro digitalaz, baina orain horretaz gehiago jakin nahi izanez gero, irakurri hemen.

Blogariak irrati-telebistetan

Juan Varelari irakurri diogu: Localia TV, Prisa taldeko telebista lokalak, saio bat sortu du, T/Blog, eta hor lau blogari espainiar arituko dira blogen gainean hitz egiten. Concha García Campoy esatariak ere beste horrenbeste egiten omen du bere irratian, joan den sasoia ezkero.

Euskal Herrian, guk dakigula, euskal telebistek ez dute oraindik tarterik sortu blogen gainean hitz egiteko, ez ETB1ek, ez eta euskaraz lan egiten duten herri telebistek ere.

Euskadi Irratiak izan zuen tarte bat larunbatero teknologia berriez hitz egiteko, Patxi Gaztelumendiren ardurapean, baina dagoeneko desagertu da. Irratien artean, seguruenik, Irratia.com izango da bakarra gai hori jorratzen duena maiztasun jakin batekin. Zorionak, bide batez, Irratia.comi, oraintsu bost urte bete berri ditu-eta.

Egunkarien artean, Berriak badauka tarte bat egunero, Blogteka, eta hor egunean blog batean agertutako artikulu bat ateratzen du. Jakin aldizkarian, bestalde, agertu ohi da hainbat informazio blogen gainean, Patxi Gaztelumendik idatzia.

Oraindik argi dago blogak bazter fenomeno bat direla euskarazko hedabideetan. Noiz edo behin agertzen dira, baina ez modu jarraian, eta ahots propioarekin.

Blogosfera, gaur

Gaur egun 19,6 milioi blog daude munduan, eta egunean 70.000 blog sortzen ari dira Interneten, segunduko blog bat. Horixe dio David Sifryk bere blogean. Hazkunde izugarria. Ez da harritzekoa, hortaz, blogak jende askoren ahotan izatea.

Hauek dira, laburbilduta, Sifryk emandako datuak, urriaren 6an bertan egin zuen hitzaldi batean. Guk Felix Gerenabarrenari esker jakin dugu horien berri:

• 2005eko urrian Technoratik 19,6 milioi blog sailkatu zituen.
• Bost hilabetez behin blog kopurua biderkatu egiten da.
• Blogosfera da, gaur egun, orain hiru urte halako 30 handiagoa.
• Egunean 70.000 blog sortzen dira.
• Segundu bakoitzero blog bat sortzen da.
• Egunero sortzen diren blogen %2-8 sasiblogak dira edo spam blogak.
• Egunero 700.000 eta 1,3 milioi artikulu idazten dira blogetan.
• Orduro 33.000 artikulu argitaratzen dira blogetan, 9,2 segunduro.
• Egunero ikusitako artikuluen ia %6 spam dira.

Larriminarekin gosaltzen

Aurreko egun batean produktore batekin izan ginen hizketan, Ikus-entzunezko Komunikazioa dela eta. Piztuta zeukan ordenagailua, eta orduan iritsi zitzaion mezu bat, bezperako audientziekin. “Hauxe duk eguneko unerik gogorrena, aztertzen dugunean guk egindako programek zer harrera izan zuten bezperan. Egunero gosaltzen dugu larrimin horrekin”.

Hainbat dokumentu zituen irekitzeko zain, denak PDF formatuan. Bi errepasatu zituen gurekin batera, EAEko audientziei zegokiena, eta Espainia kontuan hartzen zuena.

“Ikusten dugunean gure saio batek behera egin duela, berehala jartzen gara lanean, erantzun bizkor eta eraginkorra bilatu guran. Ez dakizue nola aldatu den mundu hau: gaur egun ez dago lekurik bihozkadentzat. Asmatzen duzu, edo zure programa pikutara doa ziztu batean”.

Bisita hark balio izan zigun hobeto ulertzeko ekoiztetxeen mundua.

Kalean da OpenOffice.org 2.0

Bi urte behar izan ditu prestatzeko, baina, azkenean, kalean da OpenOffice.org 2.0 software librean oinarrituriko office paketea, oraingoan, gainera, datu base eta guzti. Microsoft Office paketeak gero eta aurkari gogorragoa du merkatuan.

Nahi duenak doako programaren azken bertsioa jaitsi, oraingoz ingelesez bakarrik, aukeran izango ditu Windows, Linux eta Solaris sistema eragileentzako bertsioak. Mac OS X darabiltenek, aldiz, itxaron egin behar apur bat gehiago.

Hainbat enpresa eta programatzaile independente aritu dira OpenOffice.org 2.0 prestatzen, tartean Sun, Novell, Red Hat, Debian, Propylon eta Intel. Zenbait gobernuk, gainera, garbi adierazi dute OpenOfficen alde daudela, eta horrek sekulako indarra eman dio proiektu osoari.

Datu basea eskaintzeaz gain, office pakete berriak hobetu egin du bateragarritasuna Microsoft Officekin eta birdiseinatu egin du interfazea.

OpenOffice.org taldearen euskal adarrak eskubete lan izango du pakete berria euskaratzen.

Abiatu da doktorego kurtsoa

Atzo bildu zen Mondragon Unibertsitatearen Goi Eskola Politeknikoan, Arrasaten, talde bat doktore gaiez osatua, zeinek bi urtean ikastaro bat egingo baitute metodologia lantzeko, nola egin doktore tesi bat.

Hogeita bederatzi doktore gai bildu ziren, 29, gehienak Mondragon Unibertsitatekoak. Horien artean, ingeniariak ziren nagusi, Goi Eskola Politeknikoan dabiltzanak, baina baziren beste fakultateetakoak ere, tartean HUHEZIko lau. Sexuari dagokionez, %55 gizonezkoak dira. Eta 29 horietatik, oraingoz 6k bakarrik dute asmoa doktore tesia euskaraz egiteko, hau da, doktore gaien %20k. Gainerakoek gaztelaniaz egingo dute.

Hasteko, lau ostegunez egun osoko ikastaroak emango ditu Elena Auzmendi irakasleak, metodologia lantzeko.

Internet irudikatzen

Hona hemen liburu interesgarri bat ulertzeko Internet zer den eta norantz doan: Imagining the Internet: Personalities, Predictions, Perspectives. Janna Quitney Andersonek idatzi du, eta hainbat jenderen arreta erakarri du.

1990. urte inguruan hainbat iragarpen egin ziren, adibidez, pribatutasuna galduko genuela, baita jabegoa gaur egun ulertzen dugun moduan, paperik gabeko gizartea, telebistak 500 kanalekin bereizmen handikoak, eta robotek ordezkatuko zutela gizateria. Liburu honek aztertu egiten ditu iragarpen horiek, eta esan zertan geratu diren. Komunikazioen historia laburbiltzen du, eta jaso futuristen, zientzialarien eta teknologoen iragarpenak, nondik nora egingo duen teknologiak, eta bereziki Internet.

Kritikak Googleri

Jende asko haserre dago Google enpresarekin, horren Blogger/Blogspot plataforma (eta blog honen etxea) bihurtu delako spam edo eskatu gabeko publizitate zabaltzailerik handiena blogen artean,.

Chris Pirillo blogari ezagunak, adibidez, artikulu gogor bat idatzi du, eta bertan eskatzen dio Googleri ken dezala Blogspot, horixe baita Blogger plataformaren zerbitzaria, eta splog (blogetan zabaltzen den spama) guztiaren zabaltzailea.

Dan Gillmor aditua ere bat dator Chris Pirillorekin, kritikatu egiten du Google, eta, bide batez, alderatu Microsoftekin, honek bezala, bilatzailearen konpainiak ezer ez baitu egin arazoa konpontzeko.

Gu konturatuta gaude spam oldearekin, Gizakom blog honetan ere lapak baino gogorrago itsasten baitira eskatu gabeko iragarki nazkagarriak, batez ere erantzunetan. Ea bada Googlek zerbait egiten duen sploga konpontzeko.

Euskal blogosgera osatzen ari da

Azken aldian blog komunitate gehiago plazaratu dira euskal blogosferan: Uztarria.com orain dela gutxi, eta Berria egunkariarena gaur bertan. Ongi etorririk beroena bioi!

Azpeitiarrek bederatzi blog sortu dituzte, gehienak pertsonalak, eta, Uztarriak berak aspaldi erakutsi duen tradizioari eutsiz, irakurleak parte handia hartzen ari dira erantzunetan. Urola alde horretan jendea gustura dabil Interneten, eta blog komunitateak aberastu egingo du horko ahots polifonia.

Berriak, berriz, hamaika blog ekarri dizkigu, gehienak bertako kazetariek eginak, gaika. Bertan salbuespenak izango dira Anjel Lertxundi eta Mikel Elortza, zutabegile moduan eskarmentu handikoak. Atzoko Berriak zioenez, “irakurlearekin harreman zuzenagoa eta interaktiboagoa bultzatzeko formula da” blogena.

Correok ere antzeko ahalegina egin zuen orain astebete pasatxo. Beraz, esan liteke egunkariak alor berriak probatzen ari direla; nahiago dute berrikuntzak probatu eta ikasi, kanpoan gelditu baino. Horren harira, “Berandu gatoz, baina seguru”, dio Idurre Eskisabelek Sustatun. Gure ustez, berriz, inoz ez da berandu, gaurtik orain euskal blogosfera aberatsagoa baita.

Blogintzaren geroa ote?

TypePad blog plataformak proiektu ausarta du etorkizunari begira: Comet proiektua, eta datorren urtearen hastapenetan plazaratuko du. Konpainiaren helburua da blog zaletasuna publiko zabalera hedatzea, eta horretarako adierazi du uztartuko dituela TypePad beraren ahalmena, LiveJournal-en komunitate arloa, eta Movable Typek azken urteotan bildu duen esperientzia.

Comet proiektuak azken teknologiak uztartuko ditu, adibidez:

1. Komunitate multzokatzea. Aukera emango dizu blogak egiteko eta horietako hainbat atal partekatzeko beste erabiltzaile batzuekin, modu dotorean egokituta.

2. Jario askotarikoa. Zuri gehien inporta zaizun guztia, leku batean. Zure bizitzaren historia sortuko duzu, hainbat hedabidetatik ekarritako jarioak bilduta, hala nola, musika, argazkiak eta bideoak, dena blog bakar batean, neurrira egina.

3. Pribatutasuna. Utziko dizu erabakitzen nork ikusiko duen zer zure blogean, ahaztu gabe pasahitz bidezko babesak, blog osoak zaintzeko.

Gehiago jakin nahi baduzu Comet proiektuaren gainean, irakurri Mena Trott-en azalpenak, berau baita TypePad enpresako sortzailetariko bat.

Bizkar zorro digitala

Badira zenbait ikastetxe AEBetan, Eastside Preparatory School adibidez, Kirklanden, Washingtonen, non irakasleak hasi baitira eskolako materiala banatzen oso beste modu batean, pen drive direlakoen bidez.

Bizkar zorro digitalak ere deitzen diete gailu txiki horiei, eta eskolak horiek erabiltzen ditu ikasleei irakurgaiak banatzeko —eleberriak zein antzerki lanak—, testu liburuak, hiztegia, software berezia, edozer ia. Hori guztia erraz sartzen da pen drive horren flash memorian, eta erraz konektatu edozein ordenagailutan, USB sarbideak erabilita.

Flash memoriaren prezioak jaitsi ahala, bizkar zorro digital horiek tresna ahaltsu bihurtu dira, halako moldez non aldatu egin baitezakete nola elkar eragiten dugun ordenagailu pertsonalekin. Gaur egun erraz eros daiteke 1GBeko pen horietako bat 100 dolarretan, eta hor dokumentuak ez ezik, software programa osoak eraman daitezke.

Edozeinek eraman dezake pen drive horietako batean Skype programa, adibidez, eta, Kroazian ari dela oporretan, nahikoa du ziberkafe batean ordenagailu bat hartu eta etxekoekin hitz egin, bizkar zorro digitalean daraman programa erabilita, nahiz eta ordenagailuak berak ez eduki Skype instalaturik.

Gehiago jakiteko, irakurri artikulu hau.

Obaba eta komunikazio ikasleak

Larunbat honetan, hauxe irakurri nion Joxemari Iturralde idazleari bere asteroko orrian, Mugalari gehigarrian, Gara egunkariaren barruan:

Montxo Armendarizen “Obaba” filmean neskato baten peripezia kontatzen zaigu liburutik hartutako hiru istorio nagusiak lotzeko aitzakia gisa. Neskato horrek, ikasten ari den ikus-entzunezko ikastaroa gainditzeko, lan bat egin behar du eta horregatik, kamara bat hartu, Obabara iritsiko da hiruzpalau egun pasatzeko asmoz.

Gure ikasleekin gogoratu nintzen, Ikus-entzunezko Komunikazioa ikastera etorri direnekin, horiek ere egin beharko dituzte-eta horrelako lanak behin baino gehiagotan ikasketak egin bitartean. Ez dakit euretariko zenbatek ikusi duten “Obaba”, baina badakit irakasle batek baino gehiagok aipatu dietela filma, ohartarazteko batez ere Iturraldek goian aipatzen duena, neskato batek ematen diola batasuna filmari, Ikus-entzunezko Komunikazioa ikasten ari den neskato batek. Beraiek bezalako batek.

Backlinks: loturen jarraipena egiteko

Konturatu bazarete, joan den astea ezkero, Blogger plataforma backlinks hasi da eskaintzen, beste zerbitzu bat, plataforma hori erabiltzen dutenek jakin dezaten zer lotura egin diren blogosferan norberak idatzitako mezuekin.



Lotura horiek agertuko dira artikuluaren azpian, eta erantzunen ondoan. Horretarako, baina, norberak aktibatu egin behar du aukera hori Bloggerren aginte koadroan, klik eginez Settings erlaintzean, eta gero comments atalean. Nahi izanez gero baclinks aktibatu, aukeratu show, erakutsi.

Hortik aurrera, baten batek lotura egiten dionean zuen artikulu bati, hortxe agertuko zaizue. Klik egin bertan, eta ikusiko duzue zer testuingurutan egin duten lotura

Nola hedatu euskal blogosfera?

Euskal blogosfera zabalduz doa, baina oraindik blogari gutxi gabiltza hor. Nola bilakatu fenomeno masibo ez bada, bai gaur egun baino dezente zabalago? Nire ustez, horretarako sortuko beharko litzateke blog zerbitzu automatikoa, beste batzuek dituztenen tankera.

Hasieran Sustatu zen, lehen euskarazko bloga, baina, denborak aurrera egin ahala, sustatukide askok bakarrik hegan egiten ikasi, eta hasi ziren beren kontura blogeatzen. Lau urtean blog dezente sortu dira euskaraz, gehienak pertsonalak, begira bestela Eibar.org eta Goiena.net blog komunitateetan, eta, baita Uztarriaren blog komunitate berri-berrian (ongi etorri zuei ere!), baina oraindik lau katu gara, nolabait esatearren.

Zerbitzu automatikoa
Orain blog bat egin nahi duena euskaraz, nahi izatera horretarako erabili euskarazko plataforma bat, haiekin jarri behar da harremanetan (Eibar.org, Goiena.net edo Uztarriarekin, esate baterako), hitzartu ikastaro labur bat, eta orduan hasi blogeatzen. Bide horrek emaitza onak eman ditu orain arte, baina begitatzen zait hemendik aurrera beste bide bat ireki behar dela, errazagoa.

Bide horretan, euskal plataformek eskaini beharko lukete sistema automatiko bat blogak sortzeko, Blogger eta La Coctelera plataformek eskaintzen duten legez. Hiru pauso egin, eta kitto! Horrela, gazte mordo bat sartuko litzateke blogeatzen, zuzenean beren etxeetatik, eta euskal blogosfera nabarmen haziko litzateke. Orduan bai, izango luke masa krititiko nahikoa.

Hutsegiterik handienak web diseinuan

Jakob Nielsenek argitaratu berri du zerrenda bat, hutsegiterik handienak web diseinuan:

1. Irakurgarritasun arazoak letratipo txikiegia delako, tamaina finkokoa edo kontraste eskasekoa.
2. Lotura estandarrik ez: azpimarrarik ez, bereiztu barik bisitatutako guneak eta bisitatu gabeak, JavaScript…
3. Flash.
4. Edukia idatzi ez dena Interneten pentsaturik.
5. Bilaketa traketsak.
6. Bateragarritasunik ez hainbat nabigatzailerekin.
7. Formulario luzeegiak eta konplikatuak.
8. Informaziorik ez harremanetarako, edo enpresaren gainean.
9. Diseinu zurrunak zabalero finkoarekin.
10. Gaizki anpliaturiko argazkiak.

Microsiervos webgunetik jaso dugu informazio hau, Maite Rementeriak bidalita. Eskerrik asko, Maite!

Kazetaritza euskaraz

Euskal Herriko Unibertsitateak argitaratu berri du Kazetaritza euskaraz: oraina eta geroa izeneko liburua, PDF formatuan. Liburua osatu da Kazetaritza Euskaraz izeneko jardunaldietan aurkeztutako hitzaldiekin.

Gorkaren ikasbitakoran irakurri dugunez, honako irakasle hauek prestatu dute materiala: Marian Gonzalez Abrisketa, Arantza Gutierrez Paz, Idoia Torregarai, Ana Urkiza, Aitor Zuberogoitia, Mikel Arrieta, Jose Inazio Basterretxea eta Txema Ramirez de la Piscina.

Nahi baduzue liburua zuen ordenagailura jaitsi, saguaren eskuineko botoiarekin sakatu lotura honetako liburuaren irudian, eta gorde fitxategia: 2,5 MB ditu.

Sustatu, puntaren puntan

Sustatu 39. tokian dago Alianzo Networks enpresak eratu duen sailkapenean, Espainiako blog eraginkorrenekin. Sailkapen horretan, gainera, Sustatu da blog bakarra gaztelaniaz idatzita ez dagoena.

Sustatuk berak adierazi duen bezala, “seguruenik, katalanaren indarra ikusita, egon behar dute hortik beste blog batzuk hizkuntza hartan geureak baino eragin handiagoa izango dutenak. Baina ez dira ageri”.

Sailkapen horrek izan ditzake oraindik zuzendu beharreko zenbait xehetasun, baina emaitzak ez daude bat ere gaizki Sustaturentzat, kontuan hartuta gure blog dekanoa euskara hutsean egiten dela, eta, beraz, bere irakurle potentzialak 600.000 lagun direla, euskara dakigunok. Ordea, sailkapen horretan agertzen diren gainerako guztiek 300.000.000 irakurle potentzial dituzte, munduan gaztelania hitz egiten dutenak.

Zorionak, bada, Sustaturi, datu horiek berretsi egiten baitute haren kalitatea eta eragina.